Je DNA laten onderzoeken om je talenten en gezondheidsrisico’s op te sporen, brengt je weinig bij. Niet alleen zijn de analyses op los zand gebouwd, de resultaten kunnen bovendien flink wat angst genereren. Wat doe je met de vaststelling dat je risico op Alzheimer hoger is dan gemiddeld? Kruiswoordpuzzels oplossen?

Vier deskundigen aan het woord.

Artificiële intelligentie (AI) zit in een stroomversnelling. De media staan vol van beweringen over de voor- en nadelen. Wat moeten we daarvan geloven? SKEPP Magazine stak zijn licht op bij enkele deskundigen die gevoelig zijn voor de problemen die AI kan stellen, maar we vroegen het ook aan ChatGPT zelf.

Je DNA laten onderzoeken om je talenten en gezondheidsrisico’s op te sporen, brengt je weinig bij. Niet alleen zijn de analyses op los zand gebouwd, de resultaten kunnen bovendien flink wat angst genereren. Wat doe je met de vaststelling dat je risico op Alzheimer hoger is dan gemiddeld? Kruiswoordpuzzels oplossen?

Klimaat, gezondheid en energie op een kruispunt

Klimaat, gezondheid en energie op een kruispuntEr wordt voorspeld dat de wereldbevolking in de jaren tachtig van deze eeuw net boven de 10 miljard zal uitkomen voordat ze begint te dalen. Dat levert voor ons allemaal een doelstelling op: het aantal mensen dat we moeten voeden en voldoende betaalbare en betrouwbare energie moeten leveren.

Samenzweringstheorieën zijn aantrekkelijk en notoir lastig te weerleggen, maar wat als we vuur met vuur bestrijden?

Wat wordt de volgende grote wereldgebeurtenis? Voorspellen is lastig, vooral als het over de toekomst gaat, zoals een Deens spreekwoord luidt. Maar één iets staat vast: wat er ook gebeurt, binnen de kortste keren zullen er samenzweringstheorieën opduiken die de officiële versie in twijfel trekken.

Het nieuwste boekje van onze boekenreeks De Skeptische Kijk biedt een overzicht van de vele niet-conventionele therapieen die je kunt samenbrengen onder de noemer kruidengeneeskunde. Van Bachbloesems en gemmotherapie, over ayurveda tot de traditionele Chinese kruiden en antroposofische handelwijzen toe. Alle maken ze gebruik van de kracht van de  planten. Wat werkt en wat is je reinste kwakzalverij? Auteur en SKEPP-bestuurslid Claire Moens legt het haarfijn uit.

Dat er in de zevende eeuw van onze tijdrekening in het Midden-Oosten plotseling aanvallers uit de woestijn opdoken, staat buiten kijf. Het ontstaan van hun bliksemsnelle veroveringstochten wordt toegeschreven aan een nieuwe telg uit de Joods-Christelijke godsdienstfamilie: de islam. Een Arabische koopman genaamd Mohammed had immers nieuwe openbaringen gekregen van God. Na de dood van de profeet verspreidden zijn aanhangers het nieuwe geloof van de Pyreneeën tot de Himalaya. Maar wat weten we eigenlijk over die Mohammed? 

Wat weet u over Sigmund Freud? Het was een vraag in de populaire Vlaamse  televisiequiz De slimste mens. Een van de deelneemsters, viceminister-president in de Vlaamse regering, gaf onder meer de volgende trefwoorden: ‘wetenschapper’ en ‘Nobelprijswinnaar’. Het eerste is op zijn zachtst gezegd omstreden, het tweede is onjuist.

Iets meer dan tien jaar geleden ontstond Africa Check vanuit de idee dat het continent een instantie nodig heeft die publieke figuren verantwoordelijk stelt voor hun uitspraken en die gevaarlijke onjuiste beweringen debunkt. Een uitdagende missie als je rekening houdt met de uitgestrektheid van het continent, de diversiteit van de bevolking en het aantal talen dat er gesproken wordt. Hoe ze dat klaarspelen, vroegen we aan Keegan Leech, al sinds 2020 factchecker bij de organisatie in Zuid-Afrika.

Het nieuwste boekje van onze boekenreeks De Skeptische Kijk biedt een overzicht van de vele niet-conventionele therapieen die je kunt samenbrengen onder de noemer kruidengeneeskunde. Van Bachbloesems en gemmotherapie, over ayurveda tot de traditionele Chinese kruiden en antroposofische handelwijzen toe. Alle maken ze gebruik van de kracht van de  planten. Wat werkt en wat is je reinste kwakzalverij? Auteur en SKEPP-bestuurslid Claire Moens legt het haarfijn uit.

Een korte geschiedenis van het fenomeen.

Het is niet zo eenvoudig om een beknopt overzicht te geven van dit verschijnsel, een van de grote mysteries van onze tijd. Ik zal daarom proberen het profiel ervan te schetsen door de belangrijkste data, personen en gebeurtenissen weer te geven die de geschiedenis ervan hebben bepaald, zodat de lezer aan het eind van deze inleiding een algemeen overzicht heeft.

Volgens de vijfsecondenregel mag je voedsel dat op de grond valt, toch nog opeten wanneer je het binnen de vijf seconden opraapt. In die korte tijdsspanne zouden bacteriën de kans niet krijgen de voedingswaar te besmetten.

Wat is het precies dat van Groot-Brittannië een schijnbare hotspot voor paranormale verschijnselen maakt? Overal lijken behekste huizen en kastelen, elfjes en kabouters, spookverschijningen, meermonsters en graancirkels op te duiken. Het land heeft een erg woelige jeugd achter de rug, met een millennium van opeenvolgende invasies van Romeinen, Angelen en Saksen, Vikings (Danes) en Normandiërs.

Deel 2 van 2

Binnen sommige HR-middens in privé-organisaties is dit ‘procesmodel’ van Marshall Rosenberg al een tijdje bekend. Meerdere artsen die werken in onze ziekenhuizen signaleerden dat de hype van “geweldloze communicatie” ook naar hen is overgewaaid. De artsen die mij hier over contacteerden, staan hier diep skeptisch tegenover. Is hun argwaan terecht? Ik hanteer hierna dezelfde evaluatiemethode als diegene die ik gebruikte in mijn recentste boek. Dit is het tweede deel van mijn evaluatie, waarin ik enkel de empirische onderzoeken beschrijf.

Het placebo-effect is een zeer complex en interessant gegeven dat veel verder gaat dan simpelweg een suikerpil nemen: het is de hele beleving van de manier waarop je behandeld werd, de verwachtingen die je had op voorhand, het consultatieproces enzovoort, dat maakt dat mensen zich beter voelen. 

Wanneer je een tijd in skeptische middens verkeert, relevante tijdschriften en boeken leest, je verdiept in de skeptische literatuur over allerlei populaire mythes en pseudowetenschappen, dan ontwikkel je wat de Amerikaanse astronoom, wetenschapscommunicator en skepticus Carl Sagan een “baloney detector” noemde, een onzindetector. Je voelt bijna instinctief aan wanneer iets niet kan kloppen in een verhaal of bewering.

In 2010 veroorzaakte de Zweedse geneticus Svante Pääbo van het Duitse Max Planck Instituut voor Evolutionaire Antropologie een revolutie in het onderzoek naar oud DNA. Hij en zijn team ontwikkelden een nieuwe aanpak in het extraheren van DNA uit zeer oude botten. Hij lag aan de basis van de ontdekking dat blanke Europeanen, inwoners van Papua en Aziaten duidelijk Neanderthal-DNA in hun genoom hebben. Om er zeker van te zijn dat hij en zijn groep geen vergissingen begingen, contacteerde hij ondermeer David Reich, een geneticus aan Harvard.

De katholieke kerk aanvaardt en ondersteunt bedevaarten naar plaatsen waar Jezus of Maria op miraculeuze wijze is verschenen, zij het onder strikte voorwaarden. De verschijning moest wel degelijk een bovennatuurlijk karakter hebben. Maar het erkennen van dit karakter lijkt te delicaat te zijn geworden.

Hij schreef een skeptisch boek over creationisme

De Prijs Lucien De Coninck is een tweejaarlijkse prijs die gaat naar een persoon die hoogstaand wetenschappelijk onderzoek combineert met humanistisch en vrijzinnig geïnspireerd maatschappelijk engagement. Dit jaar ging de prijs naar Stefaan Blancke, onder meer voor het Skepp-boek ‘De schepping na Darwin’ dat vorig jaar bij uitgeverij ASP verscheen.

Johan Cruijff had het kunnen zeggen: “Eens je erop let, zie je het overal.” Ik doel daarmee op de vage uitspraken over de toekomst die dagelijks in de media opduiken. Niet enkel op sociale media. Ook de kwaliteitskranten staan er bol van.

Waarom paleontologen ontgoocheld zijn over de nieuwe Jurassic-film