Het mysterie van de graancirkels

Het fenomeen begon op te vallen vanaf 1980 in Zuid-Engeland en werd vervolgens gedocumenteerd in de lokale kranten.In de loop der jaren nam het aantal cirkels geleidelijk toe en begonnen ze steeds complexere vormen aan te nemen. Niet langer eenvoudige cirkels, maar onderling verbonden cirkels, met rechte lijnen, kransen en verschillende aanhangsels; driehoeken, rechthoeken en uitsteeksels werden gecombineerd tot uitgebreide en spectaculaire pictogrammen, of agroglyfen, zoals ze ook wel worden genoemd. 

De Britse meteoroloog en archeo-astronoom Terence Meaden was de eerste die al in 1980 op een systematische manier interesse voor het fenomeen aan de dag legde. de Amerikaanse ingenieur  Pat Delgado, die de meest bekende graancirkelpublicist zou worden, verscheen het jaar daarop op het toneel. Meaden zag in deze cirkelvormige patronen in de gewassen de werking van een nog onbekend en onontdekt atmosferisch proces, een draaikolk die, in plaats van van beneden naar boven op te stijgen, omgekeerd zou werken door van boven naar beneden te zakken en zo de vegetatie in een cirkelvormig patroon plat te duwen. In de loop der jaren vulde Meaden het oorspronkelijke idee aan met de veronderstelling dat de draaikolk bestond uit plasma, een sterk geïoniseerd gas. Volgens Meaden zou die plasmavortex (ook wel de vortex van Meaden genoemd) ook de vreemde licht- of geluidsverschijnselen kunnen verklaren die getuigen in hun verslagen begonnen te vermelden. 

Deze hypothese verloor vanaf het begin van de jaren 1990 geleidelijk aan consistentie toen er steeds complexere pictogrammen begonnen te verschijnen die ook perfect rechte lijnen bevatten. Een natuurlijk fenomeen, zoals de hypothetische plasmavortex, kan stengels nooit langs rechte lijnen hebben platgeduwd of hoeken hebben gevormd. Aan de andere kant verdedigde  Pat Delgado (die in de volgende jaren gezelschap kreeg van Colin Andrews) de theorie dat er een onbekende intelligentie achter de cirkels zat, die op een  onbekende wijze deze werken creëerde. 

September 1991 was een sleutelmoment voor het verschijnsel. Delgado werd door de Engelse krant Today uitgenodigd om een nieuwe cirkel te inspecteren die op mysterieuze wijze was verschenen. De expert onderzocht het graan zorgvuldig en riep enthousiast uit: 'Dit is zonder twijfel het mooiste moment van mijn onderzoek. Geen mens kan zo'n werk hebben gemaakt!” Toen gebeurde een onverwachte wending: de journalisten stelden hem voor aan twee gepensioneerde Britse kunstenaars, Douglas Bower en David  Chorley (Doug & Dave), die dezelfde  ochtend nog de formatie hadden gemaakt met meetlinten en houten planken, onder het toeziend oog van de journalisten. 

Via Today onthulden Doug en Dave aan de wereld dat zij de auteurs waren van de meeste cirkels, en dat zij de belangrijkste stroming tot dan toe in het circlemaking hadden geleid. Ze waren deze vreemde activiteit in de tweede helft van de jaren '70 begonnen als een grap, met als doel om de nietsvermoedende toeschouwer die de cirkelformatie aantrof te laten denken dat er een buitenaards ruimteschip was geland, een UFO in de oneigenlijke betekenis van het woord.

De publieke en de  verborgen kant van het fenomeen 

Tijdens het graancirkelseizoen dat in Engeland normaal gesproken loopt van mei tot augustus, trekken de talrijke croppies - de pelgrims, de mensen die de cirkels bezoeken - naar de verschillende graancirkels die zich in een al bij al vrij beperkt gebied van Engeland bevinden, voornamelijk in Wiltshire. Dit aspect, samen met de talloze websites over dit onderwerp, de talrijke televisieprogramma's over het mysterie of zelfs de conferenties waar groepen believers samenkomen, vertegenwoordigt de publieke kant van het fenomeen, dat wil zeggen alles wat gemakkelijk toegankelijk en consumeerbaar is voor elke min of meer geïnteresseerde. 

Daarentegen is er ook een verborgen kant aan het verschijnsel, die van de cirkelmakers zelf, dat wil zeggen diegenen die 's nachts tijdelijke tempels maken die, verlicht door de gloed van het daglicht, mysterieuze objecten worden. 

Om dit eigenaardige maar onbekende aspect onder de knie te krijgen, reisde ik in de zomer van 2004 naar Engeland en via contacten die ik eerder via e-mail had gelegd, ben ik erin geslaagd om persoonlijk deel te nemen aan de creatie van belangrijke Engelse graancirkels.

Ik moet toegeven dat het niet gemakkelijk was om in contact te komen met de cirkelmakers, omdat ze een absolute minderheid vormen en eigenlijk paria's zijn binnen de gemeenschap van believers en croppies. In feite worden ze beschouwd als gemene individuen wier enige doel zou zijn om het fenomeen in diskrediet te brengen en verwarring te zaaien over een mysterie dat op zich al moeilijk te doorgronden is. Terwijl het paradoxaal genoeg juist de cirkelmakers zijn die met hun nachtelijk werk, zonder expliciet het auteurschap ervan op te eisen, het fenomeen al decennialang laten voortleven en voortwoekeren. In die situatie is het gemakkelijk te begrijpen hoe moeilijk het kan zijn om bevriend met ze te raken en vooral, om geaccepteerd te worden als hulp in de nachtelijke teams.

Hoewel weinigen nu nog echt twijfelen aan het bestaan van de cirkelmakers, blijft de echte kern van de zaak voor de meesten: zijn alleen mensen de makers van deze structuren? 

Het is een vraag die niet beantwoord kan worden door te proberen aan te tonen dat alle formaties die door de jaren heen zijn verschenen, mensenwerk zijn. Het is  eerder nodig om een eigen onderzoekstraject uit te stippelen – zelfs fysiek in het veld – om te begrijpen of wat er in de literatuur wordt vermeld een kern van waarheid bezit of niet.

Een zeer interessant aspect dat ik kon waarnemen door Engelse cirkelsites persoonlijk te bezoeken, is het bestaan van een belangrijke verzamelplaats voor de cirkelmakersactiviteiten, de pub The Barge Inn. Normaal kan men daar kamperen, zich verfrissen en misschien vissen aan het nabijgelegen kanaal. Wanneer de pub begint te sluiten, vormen zich gewoonlijk groepjes die verder discussiëren zoals in elke andere pub, maar in The Barge Inn bestaan veel van deze groepjes uit cirkelmakers die de nachtelijke activiteiten voorbereiden, beslissen op welk veld het patroon zal uitgevoerd worden, contacten leggen en afspraken maken met vrienden die op dat moment misschien niet aanwezig zijn. 

Wat er daarna gebeurt, is echt niet te geloven en moet je persoonlijk meegemaakt hebben. Als je deel uitmaakt van de juiste kring van mensen, laad je het nodige gereedschap (inclusief meetlinten, planken om de vegetatie plat te drukken, markeerpaaltjes) in de auto en rijd je vervolgens naar de afgesproken plek waar je parkeert in de buurt van het aangewezen veld voor de graancirkel. 

Na het doven van de lichten en een paar minuten wachten gaat men met het materiaal op weg naar het veld volgens de aangeduide routes of routes die overdag bij een eerdere inspectie vastgelegd werden. Eenmaal aan de rand van het veld aangekomen, volgt men rechte paden zonder graanstengels - in het Engels worden ze tramlines genoemd – en komt men samen op het punt vanwaar het patroon zal opgezet worden. 

Een vaak gestelde vraag is: maar wat is dan toch de motivatie van de cirkelmakers om 's nachts tijd te besteden aan de uitwerking van die patronen zonder aanspraak te maken op het auteurschap ervan? 

Mijn ervaring uit de eerste hand is dat het nooit de bedoeling is om een grap uit te halen of de spot te drijven met degenen die de volgende dagen de graancirkels zullen bezoeken. Eenvoudig gesteld kan ik zeggen dat er in principe twee soorten benaderingen zijn: teams met puur artistieke beweegredenen en teams die aan het artistieke een zeer specifiek spiritueel aspect toevoegen. Tussen deze twee uitersten is er zeker een gamma aan verschillende varianten. 

Persoonlijk heb ik de kans gehad om me te voegen bij teams van de tweede soort, en ik vond het absoluut ongelooflijk om deel te nemen aan echte typische gebeden in New Age–stijl, voordat er begonnen werd met de praktische uitvoering van het patroon. 

Standaard werd het ritueel uitgevoerd door zich in een rij op te stellen op de tramline en, in volledige stilte, reciteerde de teamleider vrije verzen die bijvoorbeeld oneindige energieën die ons overstijgen aanriepen opdat die de cirkelmakers in het veld de kracht zouden geven om de graancirkel te voltooien en dat het patroon zelf tot positieve gevoelens zou leiden bij de bezoekers. 

Soms werden de energieën zelfs gevraagd om tijdens de nachtelijke uitvoering paranormale ervaringen op te wekken, dit alles in een visie die de aanwezigen in het veld zag als een doorgeefluik van een superieure kracht die hen zou moeten leiden bij het inprenten van een magische vorm op de aarde. Op het einde van de spontane verzen sloot de teamleider het gebed af met een amen, waarna de aanwezige  cirkelmakers samen het amen herhaalden. 

Jezelf 's nachts in een graanveld bevinden tijdens een dergelijk ritueel is een werkelijk desoriënterende, droomachtige, unieke, allesomvattende en surreële ervaring waarin alles een nieuwe dimensie krijgt, een magische dimensie waarin alle  fysieke activiteiten die leiden tot de  realisatie van het patroon vorm krijgen. 

Deze uitzonderlijke ervaring koesterend, begon ik in Italië strikt anonieme graancirkels te maken, die ik uiteraard niet kan noemen. De eerste regel die ik leerde om een echte cirkelmaker te worden is: claim nooit het auteurschap van je eigen werk. Het is immers een feit dat patronen met een duidelijk menselijk auteurschap systematisch genegeerd worden door de believers, terwijl het doel van de makers juist het tegenovergestelde is, namelijk dat hun werk een eigen leven gaat leiden door zo lang mogelijk over zich te laten spreken. 

De patronen die ik anoniem heb gemaakt, hielpen me niet alleen om de technieken van het cirkelmaken te verfijnen en beter te begrijpen, maar zijn ook en vooral waardevolle hulpmiddelen om te beseffen hoe de groepen believers kunnen reageren in confrontatie met werken waarvan ze de auteur niet kennen. De graancirkels zelf kunnen in feite worden beschouwd als echte blinde experimenten:  de believers kennen het auteurschap ervan niet, terwijl de experimentator daarentegen absoluut zeker is van de menselijke oorsprong omdat hij de maker ervan is. 

Op die manier heb ik dus met absolute zekerheid kunnen vaststellen dat de zelfbenoemde experts op het gebied van het verschijnsel (evenals elke gewone believer) niet in staat zijn om de oorsprong van de patronen te onderscheiden. Die experts spreken zich uit over graancirkels met een onbetwiste menselijke oorsprong en verspreiden dezelfde mythes die horen bij alle andere graancirkels waarvan wordt geloofd dat ze niet door mensen zijn gemaakt.

De CICAP-graancirkel van 2023 

De enige manier die overblijft om een geldig wetenschappelijk experiment uit te voeren, rekening houdend met de bovengenoemde aspecten, is een formatie te creëren zonder te onthullen dat je de maker ervan bent en de reacties van de believers te noteren. Dit is wat ik bijvoorbeeld in 2011 deed in de nacht van 18 op 19 juni met een team van nog zes anderen in een veld in Riva in de buurt van Chieri ten zuiden van Turijn in Piëmont. Dit  sociale experiment was een volledig  succes en maakt sindsdien deel uit van de wereldgeschiedenis van de graancirkels. 

Het ontwerp was gebaseerd op het getal 7 en zou op de een of andere manier de gecodeerde naam Enki bevatten. Volgens de interpretaties van enkele Babylonische geschriften door de  Amerikaanse pseudowetenschappelijke schrijver Zecharia Sitchin zou er een  fictieve planeet Nibiru bestaan die bevolkt wordt door een veronderstelde buitenaardse beschaving, de Anunnaki, die in het verleden al op onze planeet Aarde geland zouden zijn met een expeditie onder leiding van Enki, meer precies 'Enki Ea'. 

Naast de binaire codering van de naam van de buitenaardse entiteit, lieten we die nacht opzettelijk cirkelvormige plukjes tarwe staan in willekeurige aantallen en posities, zodat ze konden dienen als een extra stimulans voor de waarnemers. Achter de opgerichte plukjes zat dus geen precieze boodschap zoals in het geval van de naam Enki Ea, maar alleen de bedoeling om absoluut willekeurige punten te verschaffen om op een willekeurige manier met elkaar te verbinden. Dit alles werd door de hele gemeenschap van cirkelgelovigen geïnterpreteerd op een absoluut verrassende manier en droeg bij tot het succes van het experiment, waarmee opnieuw werd bewezen dat in werkelijkheid wijzelf de aliens zijn. De hele structuur kon worden ingesloten in een cirkel met een diameter van 100 meter. 

Na het experiment in 2011, ben ik verdergegaan met het creëren van andere patronen in de velden en, voor wie het wenst, is het mogelijk om via mijn Facebookprofiel mijn artistieke activiteiten te volgen evenals mijn onderzoek over dit geloofssysteem van de graancirkels, dat ik nog altijd blijf bestuderen. Omdat ik ook volwaardig lid ben van het CICAP of Comitato Italiano per il Controllo delle  Affermazioni sulle Pseudoscienze (Italiaans Comité voor de Controle van Beweringen over Pseudowetenschap), geef ik lezingen als onderdeel van de cursus voor onderzoekers van pseudowetenschap die het CICAP jaarlijks organiseert. In 2023 was er naast de theoretische les ook een praktische oefening voorzien: het maken van een graancirkel samen met de cursisten. 

Voor deze activiteit ontwikkelde ik een grafisch ontwerp gebaseerd op het getal 9, te realiseren met de standaardtechnieken, dat wil zeggen technieken die in de jaren tachtig in principe beschikbaar waren, zelfs voor Doug & Dave, de vaders van de moderne kunst van het 'circlemaking', en die tevens een te ontcijferen boodschap bevatte in overeenstemming met mijn persoonlijke stijl. In de nacht van 3 op 4 juni 2023 creëerde het team van ongeveer 22 mensen onder mijn leiding in een veld in Bra in de provincie Cuneo in Piëmont, een patroon in de tarwe met een opvallende visuele impact in een cirkel met een diameter van 61 meter.

Elk van de negen buitenste 'bloembladen', met rechtopstaande halmen, bevatte een rij van acht kleine cirkels, sommige volledig afgeplat, andere niet. Elke rij cirkeltjes moest worden geïnterpreteerd en gedecodeerd als een reeks van 8 bits in binaire ASCII-code, die een verbijsterende boodschap onthulde, deze keer geschreven door de buitenaardse wezens, namelijk "cicap.org". 

De structuur op basis van het getal 9 werd gebruikt om de studenten van de cursus voor het onderzoek van pseudowetenschap de negen karakters te laten schrijven die de URL van de CICAP-website vormen! 

Net als de graancirkel van 2011 waarin willekeurige stimuli de fantasie van de fans aanwakkerden, vond ook in dit geval een klein magisch proces plaats door absoluut niet verwachte berichten te onthullen in het ontwerp, maar die opnieuw de geweldige menselijke capaciteit benadrukten om punten te verbinden, en daar a posteriori een geforceerde betekenis aan te geven. 

In elk van de 9 afgeplatte gebieden dicht bij de centrale bloem, had ik voorzien om een   cirkelvormig bosje opstaande tarwe te laten staan op een positie verder van het centrum (laten we het voor het gemak "hoog" noemen) of dichter ("laag"), die elkaar vanuit grafisch oogpunt op een symmetrische manier afwisselden: hoog, hoog, laag, hoog, hoog, laag, hoog, hoog. 

Eén enkel bloemblad bevatte geen rechtopstaand bosje, en het was precies het gebiedje op de grens tussen het laatste gecodeerde karakter, dat wil zeggen de "g" van "org", en het eerste karakter, dat wil zeggen de "c" van van “cicap”. 

Dus, als hoog/laag als nul/één geïnterpreteerd wordt, krijgt men gemakkelijk de reeks "00100100". In ASCII-code staat dit voor het symbool $. Het wordt interessant. 

Dezelfde reeks, geïnterpreteerd daarentegen als een binair nummer, komt overeen met het getal 36, dat gemakkelijk gezien kan worden als 3/6, ofwel 3 juni, wat precies de datum is waarop we de afbeelding hebben gemaakt. Toeval? 

Als we daarentegen de reeks 00100100 in Morsecode interpreteren, dat wordt dan "--.--.--", dan is de decodering "TTETTETT". Binnen deze schijnbaar betekenisloze tekenreeks is het gemakkelijk om een   voor Italianen welbekend woord te lezen: 'tette', ‘tetten'. Maar dan verklaart dit de link met de locatie waar we de cirkel hebben gemaakt: Bra. Dat ook het  Engelse woord is voor een beha. Nog steeds toeval? 

En het is nog niet gedaan. Als we de reeks TTETTETT beschouwen en de eerste en laatste T weglaten, dan blijft TETTET over. Maar het woord TETTET in het Hongaars betekent veinzen; in principe geeft deze aanwijzing aan dat we het hebben over iets vals, iets dat niet echt is. Met andere woorden, onze graancirkel zou geen echte graancirkel zijn maar een artefact!

Niet alleen dat, maar aangezien TETTET een Hongaars woord is kan dit niet anders dan een duidelijk verband met Hongarije suggereren en dus een verband met een prominente figuur die gerelateerd is aan duizenden vermeende mondiale samenzweringen? Natuurlijk, de financier George Soros! We keren daarom terug naar het dollarsymbool dat werd weergegeven door de ASCII-reeks (“00100100”) van waaruit we vertrokken waren voor deze reis van kringredeneringen. 

Allemaal toevalligheden? Zeker, de menselijke geest is een wonderbaarlijke machine die in staat is om punten te verbinden en snelle conclusies te trekken die meestal, vooral in complexe situaties, verkeerd zijn. De wetenschappelijke methode en het rationele onderzoek tonen daarentegen aan dat het mogelijk is om het complexe systeem van overtuigingen over de graancirkels te interpreteren vanuit een menselijk, antropologisch en sociologisch oogpunt. 

Goede cirkelrondreis!

Francesco Grassi is M.Sc. in Electronics Engineering (Universiteit van Pavia) en werkt voor een softwarebedrijf. Hij schrijft over wetenschappen en sinds 1997 is hij effectief lid van het CICAP.  Website: www.francescograssi.com

Vertaling: Ronny Martens