Het artikel was in 2020 verschenen en gaf de resultaten weer van een onderzoek uitgevoerd onder leiding van de Franse microbioloog Didier Raoult in Marseille. Daaruit moest blijken dat het antimalariamiddel hydrochloroquine het aantal coronavirussen in het bloed deed dalen. Die resultaten kregen veel aandacht in de media en na de bejubeling door Fox News was ook Donald Trump (toen ook president) vol lof over het wondermiddel hydrochloroquine.
Maar er kwam meteen kritiek op het onderzoek. Zo waren slechts 36 proefpersonen in de studie betrokken, veel te weinig om tot duidelijke conclusies te komen. Bovendien bleek dat zes patiënten die ook met hydroxychloroquine werden behandeld, uit het onderzoek waren verwijderd, nadat een ervan was overleden en drie op intensive care waren beland. Opvallend was ook dat het artikel al vier dagen na indiening bij het tijdschrift werd gepubliceerd, wat hoogst uitzonderlijk is. En de resultaten werden zeker niet bevestigd door andere, meer gedegen studies.
Intussen is hydrochloroquine gebruikt bij miljoenen COVID-patiënten. Dit zou voor 17 000 extra overlijdens hebben gezorgd ( Zie ook “Het verhaal van hydrochloroquine”). Didier Raoult (inmiddels met pensioen) werd in oktober als arts geschorst voor zijn omstreden behandelingen. Hij is overigens niet aan zijn proefstuk toe. Voor zover bekend zijn 32 artikelen afkomstig van zijn instituut naderhand teruggetrokken, waarvan 28 met Raoult als (co)auteur.
De omstreden microbioloog, die met zijn lange witte haren en baard aan een druïde doet denken, was in de coronatijd een echte vedette, vooral bij antivaxers en complotdenkers. Ook over andere onderwerpen doet hij regelmatig omstreden uitspraken. Zo verwerpt hij al een tijd de evolutietheorie van Darwin. Zopas nog publiceerde hij hierover (opnieuw) een boek, waarin hij beweert dat door virussen en bacteriën – zijn specialiteit - veroorzaakte catastrofes verantwoordelijk zijn voor de verandering der soorten. Een recensent noemt het werk een “slecht filosofieboek” en “wetenschappelijk niet serieus”.
Tim Trachet is journalist en erevoorzitter van SKEPP.