Zoeken

Pseudowetenschap in het werk van Hergé

De avonturen van Kuifje zijn en blijven een lichtbaken in de stripwereld. Dat er nogal zaken in voorkomen die skeptische wenkbrauwen doen fronsen is geen schande, maar het is wel onze skeptische aandacht waard. 

Astrologie is de wat grijzere, maar nog steeds springlevende koningin der pseudowetenschappen. Al in de tijd van de Verlichting werd er vernietigend uitgehaald naar de - volgens de woorden van de Franse astronoom-politicus Jean-Sylvain Bailly - “oudste ziekte die ooit de rede heeft aangetast”. De huidige skeptische bewegingen hebben voor een deel hun wortels in de reactie tegen de populariteit van de astrologie in de jaren 1970 en ’80. Toen kregen astrologen immers ruim het woord op radio en televisie. Tegen het einde van de vorige eeuw was die populariteit duidelijk afgenomen, maar tegenwoordig komt ze weer meer in de aandacht. De astrologie is nooit echt verdwenen. Naar het schijnt zouden de millennials er dol op zijn. Door de revolutie in de informatica en de komst van het internet is het bekomen van een persoonlijke horoscoop gemakkelijker en goedkoper dan ooit. En er blijft blijkbaar een doelpubliek voor astrologische publicaties.

De te vroeg gestorven Britse wiskundige en filosoof William Clifford (1845-1879) publiceerde in 1877 een essay dat nogal wat stof deed opwaaien: The Ethics of Belief. Hij brengt er zijn standpunt in naar voren dat het "altijd fout is, voor iedereen en om het even waar, om iets voor waar aan te nemen zonder dat er voldoende bewijs voor is".

Over de zoektocht naar de man van Nazaret en wat we over hem kunnen weten. Vanuit een historisch-wetenschappelijk benadering, want elk jaar zien vele duizenden boeken over Jezus het daglicht. Daarvan halen slechts enkele tientallen een ernstig en betrouwbaar niveau. Aanleiding is de documentaire over de historiciteit van Jezus, onlangs door Canvas uitgezonden. Een bedenkelijke BBC-reeks waarin feiten en fictie door elkaar werden gehaald. Een reactie van deskundigen kon uiteraard niet uitblijven.

Wetenschappelijk onderzoek toont bijbelse tegenstrijdigheden. Deze lijst werd opgesteld op basis van het artikel "Vertoog over de god van het christendom" van (ex-jezuïet) Prof. Dr. Etienne Vermeersch, aangevuld n.a.v. discussies met creationisten.

Bestaat god of bestaat god niet? De Vlaamse wetenschapsfilosoof Etienne Vermeersch was in zijn jonge jaren een jezuïet. Begin jaren '90 kwam hij op televisie openlijk uit voor zijn atheïsme. Honderden mensen reageerden daarop met de vraag om zijn argumenten 'waarom de god van het christendom niet kan bestaan' neer te schrijven.

Eeuwenlang was de mensheid doordrongen van een creationistisch wereldbeeld: de wereld (inclusief de mens) was door god geschapen, einde verhaal. Tot Charles Darwin in 1859 met zijn evolutietheorie binnen dat mens- en wereldbeeld een revolutie teweeg bracht. Ondanks heel wat religieus verzet werd Darwin zijn theorie door de wetenschap snel aanvaard: de evolutietheorie had een sterkere verklaringskracht en vond restloos aansluiting bij andere wetenschappelijke disciplines. Bovendien werd de evolutietheorie progressief verfijnd en versterkt door een groeiend arsenaal aan feitenmateriaal uit de genetica, de paleontologie, de geologie, en de biologie.