Zoeken

Het is een gedurfde zet die de aandacht trekt: 100 technieken uit de psychotherapie in een boek oplijsten, en dat boek dan een titel geven waarmee je dergelijke technieken met een snelle koffie associeert. Komt auteur Sacha Bachim hiermee weg?

Mythe ontkracht

Al sinds de jaren 90 wordt beweerd dat Mozarts sonate voor twee piano’s in D groot, K448, abnormale hersenprikkels in de hersenen van personen met epilepsie vermindert. Maar is dat ook echt zo?

Veertien of vijftien kalfjes waren er nodig om het benodigde perkament, of meer specifiek het vellum of velijn, te leveren waarop het Voynichmanuscript geschreven is. Velen verwijzen ernaar als het meest mysterieuze boek ter wereld. Het bestaat uit 240 pagina’s, maar het is vrij zeker dat een deel van de tekst ontbreekt. De telling van het aantal pagina’s varieert naargelang de manier waarop men sommige bladzijden – of beter, de folio’s – ontvouwt. Experts vermoeden dat het originele manuscript minstens 272 pagina’s telde. Het meet 23,5 centimeter in lengte, is iets meer dan 16 centimeter breed en 5 centimeter dik. Het boek bevindt zich vandaag in New Haven, in de Amerikaanse staat Connecticut, in de collectie zeldzame boeken en manuscripten van de Yale-universiteit. Hoogstwaarschijnlijk is de huidige volgorde van de pagina’s anders dan die van het oorspronkelijke manuscript. Het werk, in zijn huidige staat, vermeldt titel noch auteur.

Als skeptici worden we geacht op te treden tegen bijgeloof. Wat bijgeloof precies is, is niet zo duidelijk. Is er een grens tussen pseudowetenschap en bijgeloof? De onzin rond het paranormale of ufo’s is wel eens als “modern bijgeloof” bestempeld. Is het raadplegen van een helderziende, een astroloog, een pendelaar, een alternatieve genezer een vorm van bijgeloof? Dat is niet zo duidelijk.

Iets meer dan tien jaar geleden ontstond Africa Check vanuit de idee dat het continent een instantie nodig heeft die publieke figuren verantwoordelijk stelt voor hun uitspraken en die gevaarlijke onjuiste beweringen debunkt. Een uitdagende missie als je rekening houdt met de uitgestrektheid van het continent, de diversiteit van de bevolking en het aantal talen dat er gesproken wordt. Hoe ze dat klaarspelen, vroegen we aan Keegan Leech, al sinds 2020 factchecker bij de organisatie in Zuid-Afrika.

Antivaxers hebben boter op hun hoofd

In het begin van de coronapandemie werden heel wat bestaande medicijnen uitgetest tegen COVID-19. Eén daarvan was het antimalariamedicijn hydrochloroquine (HCQ). Ook nadat al lang duidelijk was dat het middel niet geschikt was, bleven antivaxers het aanprijzen als wondermiddel, waardoor patiënten het bleven gebruiken. Drie jaar later toont nieuw onderzoek dat het gebruik van HCQ bij covid geleid heeft tot 17.000 extra overlijdens. 

“We kunnen de persoon die dit gerucht startte niet vergeven”, zei Aminu Ahmed Tudun-Wada, voorzitter van de Polio Victims Trust in Kano, Noord Nigeria. Als kind liep hij kinderverlamming in 1963, enkele jaren voor de poliovaccinatie beschikbaar werd in Nigeria. Daardoor is hij permanent verlamd aan beide benen. In 2002, toen zijn zoon Umar geboren werd, verspreidde zich een ongegrond gerucht over poliovaccinatie in de streek, wat leidde tot een vaccinatieverbod door de overheid. Kort daarop werd baby Umar getroffen door polio.

Onze Franstalige collega’s van het Comité belge pour l’analyse critique des parasciences, kortweg Comité Para, vieren dit jaar hun 75-jarig bestaan.