kloptdatwel

Subscribe to feed kloptdatwel
Bijgewerkt: 6 min 24 sec geleden

De linke weekendbijlage (46-2018)

za, 17/11/2018 - 06:00

Vaak komen we zaken op internet tegen die niet groot genoeg zijn om een heel stuk over te schrijven of soms hebben we daar de tijd niet voor. Daarom willen wij in deze nieuwe rubriek een verzameling interessante of gewoon vermakelijke berichtjes van de afgelopen week met de lezers van Kloptdatwel delen. Leesvoer voor in het weekend!

 

Tips zijn welkom! Mail gerust de redactie.

WISE misleidt met anti-nucleaire video

do, 15/11/2018 - 06:00

In een video van 7 november 2018 getiteld 'Woensdag met WISE' reageert de anti-nucleaire organisatie World Information Service on Energy (WISE) op het Zondag met Lubach-item van 4 november over kernenergie. In het kort pleitte Lubach ervoor om kernenergie serieus te overwegen als een noodzakelijke oplossing voor een beter milieu, dat volgens hem niet bereikt kan worden met alleen hernieuwbare energiebronnen zoals wind, water en zon, maar ons wel kan laten stoppen met veel de schadelijkere fossiele brandstoffen zoals kolen, aardgas en olie. WISE vindt dat totaal geen goed idee en probeert op Lubacheske satirische wijze het ZML-item de grond in te boren. De video is nu een week later al 46.000 bekeken op Facebook en 14.000 op YouTube (vergeleken met ZML's 525.000 keer op YouTube en 856.000 op televisie), dus het is interessant om te kijken of dat lukt.

Even kijken naar de belangrijkste claims:

> 'Een stuk land bijna ter grootte van België is voor decennia onbewoonbaar geworden.'
Wat staat er in de Volkskrant?
'Na de kernramp bleek een oppervlakte bijna zo groot als België radioactief besmet. (...) Per 1 april [2017] - over twee weken - wordt de stad [Namie], waar ooit ruim 20 duizend mensen woonden [op 7 kilometer van Fukushima], officieel vrijgegeven. Namie is volgens de regering dan voldoende schoon.'
Nou geeft de Volkskrant een hoop bedenkingen bij dat officiële verhaal, want er is nog straling en besmetting en de vraag is of dat op een aanvaardbaar niveau is. Maar nergens gaat de krant zo ver als te beweren dat een Belgiëgroot gebied 'onbewoonbaar' is geworden voor *decennia*. Waar haalt WISE die 'decennia' überhaupt vandaan?
'[Rond Fukushima is er] een gebied van twintig vierkante kilometer dat de komende decennia tot verboden terrein is verklaard en alleen met speciale toestemming mag worden betreden.'
Kan iemand WISE even vertellen dat België 30.528 km2 groot is en niet 20 km2? De decennia gelden alleen voor het ergst getroffen gebied, de Belgiëgrote zone is na 6 jaar al vrijgegeven. WISE moet wel heel krom hebben zitten lezen om er dit van te maken en lijkt de kijker doelbewust te willen misleiden.

> '160.000 mensen moesten geëvacueerd worden (...) en van wie nog bijna niemand heeft kunnen terugkeren.'
Wat staat er in Trouw?
'Zo'n 160.000 mensen werden geëvacueerd. Minder dan de helft van hen is teruggekeerd.'
'Minder dan de helft' is natuurlijk geen precies percentage. Maar zoiets zeg je als je ongeveer tussen de 35 en 49% bedoelt, toch? Dat is algemeen aanvaard. Als het nog minder was, dan sprak Trouw wel over 'ongeveer een derde' of 'iets meer dan een kwart' of 'slechts 1 op de 20' of iets dergelijks. 'Bijna niemand' veronderstelt zoiets als minder dan 5%. Wie even googelt kan in De Morgen lezen dat na vier jaar een kwart alweer terug naar huis kon, dus het percentage in 2018 ligt sowieso boven de 25%.. WISE is hier echt doelbewust de kijker aan het misleiden. Dat meer dan 80.000 mensen nog niet terug naar huis kunnen is natuurlijk wel erg vervelend. Maar dat moet je contrasteren met de duizenden doden jaarlijks veroorzaakt door de verstoking van fossiele brandstoffen (zie hieronder) die nooit in de media komen als één slachtoffergroep; dat zijn steeds individuele gevallen die je wel terugziet als optelsom in statistieken, maar zelden in het nieuws. Die mensen zijn echter niet 'minder dood' omdat ze niet in het nieuws komen.

> '2000 overleden alsnog door indirecte effecten.'
WISE citeert hierbij Globalresearch, een zeer onbetrouwbare websiteAlgemeen Dagblad meldt echter 'Voor zover bekend zijn in Japan nauwelijks mensen overleden als gevolg van radioactieve straling. Wel zijn inmiddels 3500 doden te betreuren als gevolg van stress of zelfmoord, blijkt uit cijfers van de overheid.' Dus het lijkt wel waar te zijn en zelfs nog erger dan WISE beweerde. Kijk, dat is legitieme kritiek op kernenergie die Lubach misschien rechtstreeks had moeten melden. Maar dat eenmalige indirecte dodental staat nog steeds niet in verhouding tot de honderdduizenden doden die de verstoking van fossiele brandstoffen zoals bruinkool, steenkool en aardgas elk jaar veroorzaken. Lubach verwees (7:21) naar onderzoek van Our World In Data, waarin dit wordt berekend: "If global energy demand in 2014 was met solely through brown coal, we estimate global deaths as a result of energy production to be more than five million. In contrast, if global energy demand was met through nuclear sources, the number of deaths would have been only 11,800 (442-times less)." De 3500 indirecte doden zijn dus onderdeel van die 11.800 gemiddeld per jaar als we in theorie de hele wereld met kernenergie zouden runnen; die meldt Lubach wel indirect (hij verwijst naar 0,07 als 'dat piepkleine streepje'), hij is ze niet 'vergeten'.

> 'De kosten van de ramp worden geschat op 200 miljard euro.'
Dat zal best zo zijn, ik heb geen reden om het te betwijfelen. Maar opnieuw moet je kijken naar het alternatief: hoeveel economische schade doen fossiele centrales? Een viertal organisaties berekende dat 1 kolencentrale in Nederland (Hemweg-8 in Amsterdam) jaarlijks alleen al voor 90 miljoen euro aan gezondheidsschade veroorzaakt. De milieuschade is dan nog niet meegerekend. Vermenigvuldig dat met alle kolencentrales over de hele wereld en vergelijk dat met die 200 miljard euro. Daar zul je ver bovenuit komen. Natuurlijk moet je er ook rekening mee houden dat als we alle kolencentrales gaan vervangen door kerncentrales, er relatief vaker kernrampen zullen gebeuren, dus dat wordt wel meer dan 200 miljard euro. Echter, zoals Lubach beargumenteert was Fukushima een sterk verouderde en onveilige centrale zoals we die nu niet meer bouwen. Wel hebben we nog extra maatregelen te nemen ten opzichte van huidige centrales (WISE heeft later nog een goed punt t.a.v. de zes kerncentrales van België). Hopelijk kunnen knappe koppen de precieze financiën gaan uitrekenen, maar het punt blijft dat je je het alternatief moet kunnen voorstellen. Als het waar is dat we niet alleen met hernieuwbare energie kunnen doen om de noodzakelijke energietransitie door te voeren om onze klimaatdoelstellingen te halen (en dat lijkt de consensus te zijn onder klimaat- en energiewetenschappers; Lubach verwees hiervoor naar het recente IPCC-rapport), dan moeten we nucleaire energie serieus overwegen. Door de anti-nucleaire beweging zijn we alleen maar verder van de energietransitie af geraakt omdat er meer kolencentrales zijn geopend, met alle ecologische én economische schade van dien.

> '(...) en dat alles nog bovenop de 19.000 doden die er al waren (...)'.
Dit is zeer misleidend. Die 19.000 zijn veroorzaakt door de aardbeving en de tsunami, niet door de kernramp. Dat staat in het artikel van de Volkskrant:
'Fukushima werd in 2011 getroffen door een krachtige aardbeving van 9.0 op de schaal van Richter en een enorme tsunami. Er vielen toen zo'n 19 duizend doden. De kerncentrale (...)'
Ook Greenpeace heeft soms de neiging om stiekem de doden van de aardbeving en de tsunami te verwarren met de slachtoffers van de kernramp of te doen alsof ze alledrie even erg zijn: 'Drie rampen, alledrie verwoestend voor de mensen die getroffen zijn. De ene ramp is niet erger dan de andere, met zulke uitspraken doe je de slachtoffers tekort.' Stiekem willen anti-nucleaire activisten kernrampen gewoon graag overdrijven omdat dat in hun ideologische straatje past. Dat is niet rationeel en niet wetenschappelijk verantwoord.

> In lijn daarmee is ook het laatste argument betreffende de slachtoffers van Tsjernobyl. Lubach noemde aantallen van tussen de 31 en 4000. Dat zijn bekende getallen. Het is weer Greenpeace die daar 100.000 doden van maakt, maar wetenschappers zeggen dat die cijfers nergens op gebaseerd zijn.
WISE geeft hier gek genoeg niet echt duidelijke cijfers, behalve enkele honderden gevallen van kanker bij kinderen in Wit-Rusland. Er wordt niet bij gezegd hoeveel van hen zijn overleden en opnieuw wordt dit niet gecontrasteerd met het alternatief.

In conclusie kan worden gezegd dat de video van WISE zeer misleidend is, dat ze dat op verschillende plaatsen bewust lijken te hebben gedaan en daarom in het maatschappelijk debat over kernenergie een niet zo betrouwbare en waardevolle gesprekspartner zijn. Argumenten tegen kernenergie zouden eerlijk en volledig moeten worden gepresenteerd en rekening moeten houden met de uitdagingen waar we voor staan en alternatieve scenario's, zoals de redactie van Zondag met Lubach wél heeft gedaan.

Door piloten waargenomen UFO bij Ierland is zeer waarschijnlijk een meteoor

di, 13/11/2018 - 13:03

Lekker ufo-nieuws dat door tal van media gretig wordt overgenomen: een aantal piloten zag tijdens hun vlucht voor de westkust van Ierland een helder object dat ongebruikelijke manoeuvres uitvoerde. De Ierse luchtvaartautoriteit gaat er onderzoek naar doen. Lees erover bij de BBC, The Guardian en ook onze NOS.

Volgens astronoom David Moore zagen de piloten bijna zeker een meteoor, het lichtspoor dat ontstaat wanneer een meteoroïde de dampkring binnen komt. Die mogelijkheid werd ook al door een van de betrokken piloten genoemd (zie het transcript van de conversatie tussen de piloten en de luchtverkeersleiding hier beneden).
Moore heeft redelijk overtuigende aanvullende redenen meldt hij aan The Times: bij Astronomy Ireland, de astronomieclub van Ierland waar Moore leiding aangeeft, kwamen vier meldingen binnnen van mensen aan de westkust van Ierland die een vuurbal hadden waargenomen ongeveer op dezelfde tijd als de waarneming van de piloten.

De verklaring dat het om een meteoor gaat lijkt echter niet helemaal te passen bij wat een van de piloten (die van British Airways, die er als eerste melding van maakte) dacht te zien, maar dat is volgens Moore niet zo ongebruikelijk: "De piloten kunnen gedacht hebben dat de vuurbol op dezelfde hoogte was als zijzelf, maar die was vele mijlen hoger. Het kan lastig zijn om te bepalen waar ze zijn, omdat ze zo snel gaan."

Transcript

British Airways pilot (Speedbird 94) Are there any military exercises happening right now? 
ATC
 There’s nothing showing on either primary or secondary. 
BA pilot
 OK, it was moving so fast, I’m not sure you could see but yes. ATCAlongside you? 
BA pilot
 It flew on our left-hand side and rapidly veered to the north. We saw a bright light and it then just disappeared at a very high speed. We were just wondering. We didn’t think it was a likely collision course but we were just wondering what it could be. 
Second BA pilot
 A meteor or another object making some kind of re-entry. There appeared to be multiple objects following the same sort of trajectory. They were very bright from where we were. 
ATC
 OK, that’s copied, and is there a direction it was going in or anything? 
Virgin 76
 pilot We also saw that, in our 11 o’clock position, two bright lights. 
ATC
 Roger that’s copied, thank you. 
Second BA pilot
 Glad it wasn’t just me. 
Virgin 76
 pilot No, uh, yeah, very interesting, that one. 
Virgin 76
 pilot I saw two bright lights 11 o’clock, seemed to back over to the right, and then climb away, with a speed of at least mach 2 [twice the speed of sound]. 
ATC
 OK, we are passing that on now. Thank you, Speedbird 94. Just so you know, other aircraft in the area have also reported the same thing so we are going to have a look and see. 
Virgin
 76 pilot The speed was astronomical, it was like mach 2. 
ATC
 Roger, OK, thank you.

(Titelafbeelding via Wikimedia Commons)

De linke weekendbijlage (45-2018)

za, 10/11/2018 - 06:00

Vaak komen we zaken op internet tegen die niet groot genoeg zijn om een heel stuk over te schrijven of soms hebben we daar de tijd niet voor. Daarom willen wij in deze nieuwe rubriek een verzameling interessante of gewoon vermakelijke berichtjes van de afgelopen week met de lezers van Kloptdatwel delen. Leesvoer voor in het weekend!

Tips zijn welkom! Mail gerust de redactie.

Advocaat van Willem Middelkoop stuurt blafbrief vanwege 'vernietigend oordeel' over Patronen van Bedrog

vr, 09/11/2018 - 14:00

Op 12 juni 2018 publiceerde ik op Kloptdatwel een pittige recensie over Patronen van Bedrog, het boek van Willem Middelkoop en Tim Dollee. Middelkoop kan blijkbaar niet zo goed tegen mijn kritiek. In diverse online interviews heeft hij over mij en mijn recensie zitten zeuren, en ook op Twitter liet hij zich niet onbetuigd met de nauwelijks verkapte dreiging met juridische stappen. Deze week deed hij een zet in die richting. Op zaterdag 3 november werd namelijk op mijn privé-adres - "wij weten waar jouw huis woont" - een aangetekende brief bezorgd, afkomstig van LUX-advocaten uit Haarlem. Een typische 'blafbrief'.

In deze brief wordt van mij geëist dat ik de bewuste recensie verwijder (en ook alle reacties daaronder), dat ik ervoor zorg dat de link uit de Google zoekdatabase verdwijnt, en:

Deze eisen zijn in mijn ogen niet alleen tamelijk absurd, maar ook nog eens stuitend slordig. Zelfs als ik ook maar enigszins zou hebben overwogen om eraan te voldoen (niet dus), dan toch zeker niet met een opgelegde tekst met daarin spelfouten die gewoon pijn doen aan je ogen? Kom op zeg.

Enfin. Ik heb een uitgebreid antwoord gestuurd aan de advocaat met daarin ook het voorstel om haar brief integraal op Kloptdatwel te plaatsen met mijn antwoord daar dan weer onder. Stukje transparantie naar de lezer toe, zullen we maar zeggen. Maar helaas heeft ze daar niet positief op gereageerd, haar cliënt geeft geen toestemming voor publicatie van haar brief. En hoewel ik begrijp dat het in beginsel niet onrechtmatig is om de brief ook zonder toestemming hier te publiceren, zie ik daar vooralsnog vanaf. U moet het dus maar even doen met mijn kant van het verhaal.

Aan:
LUX advocaten te Haarlem

Betreft: Middelkoop/Van Erp

Nijmegen, 6 november 2018

Geachte mevrouw [...]

In uw brief van 2 november 2018 verzoekt u mij namens uw cliënt Willem Middelkoop dat ik mijn recensie van het boek Patronen van Bedrog verwijder, samen met alle reacties die onder de publicatie daarvan op de website Kloptdatwel.nl staan. En bovendien verzoekt u mij om publiekelijk excuses aan te bieden voor publicatie van die recensie. Ik zal geen van beide verzoeken inwilligen. Ik zal toelichten waarom.

Allereerst een kleinigheidje: het is mij volstrekt onduidelijk wat u bedoelt met “uitlatingen via http://www.pepijnvanerp.nl/category/klopt dat wel”. Als ik er een werkende url van maak door de spaties eruit te halen, levert dat een lijst berichten op mijn persoonlijke websites op die in de categorie “kloptdatwel” vallen. Geen van de berichten die u zo vindt, heeft ook maar iets te maken met uw cliënt.
Op die website loopt echter ook in de kolom aan de zijkant mijn Twitter feed, en er zal dus ook wel regelmatig een link hebben gestaan naar mijn bespreking van het boek Patronen van Bedrog op de website kloptdatwel.nl met url https://kloptdatwel.nl/2018/06/12/patronen-van-bedrog-broddelwerk-van-willem-middelkoop-en-tim-dollee/, gepubliceerd op 12 juni 2018. Misschien dat dat voor uw verwarring heeft gezorgd. Als mijn aanname van een vergissing uwerzijds op dit punt evenwel niet klopt, laat u mij dat dan gerust even weten.

Dan meer inhoudelijk. U schrijft: “Om een dergelijk vernietigend oordeel over een boek te kunnen publiceren, met alle consequenties van dien, dient deze uitlating uiteraard wel gestoeld te zijn op feiten c.q. aantoonbare onjuistheden.” En dat gaat dan om het feit dat ik het boek “broddelwerk” heb genoemd. Dat oordeel heb ik mijns inziens ruimschoots onderbouwd in mijn recensie en de tweets van mij, die u vermoedelijk ook onder het ‘publicaties’ in de voorgaande zin laat vallen, verwijzen ofwel naar die recensie of zijn mijns inziens onderbouwd met scans van bewuste fouten in het boek, ofwel meningen die eenieder gewoon moet kunnen uiten – zeker op Twitter, zeker richting een publiek persoon als uw cliënt. Zolang u geen specifieke tweets aangeeft, kan ik er verder ook alleen maar in algemene zin op antwoorden.

U noemt het een “vernietigend oordeel”, maar sommige lezers zullen het misschien juist als een aanbeveling zien. Personen die gevoelig zijn voor complottheorieën zullen immers dit soort stevige recensies vanuit skeptische hoek vaak als een bevestiging zien dat de auteur iets op het spoor is.
Ook lijkt Middelkoop zelf juist blij met dit soort vernietigende kritiek. Zo vertelt hij in een recent gesprek op Café Weltschmerz dat de verkoop van het boek juist goed is gaan lopen na een andere recensie, in NRC, die minstens zo kritisch was ( zie https://www.youtube.com/watch?v=mU6a0qnOJSw vanaf 1:15 ). Ik schrijf hier voor het gemak het relevante stuk van het gesprek voor u uit:

George van Houts: "Gaat het goed met de verkoop?"
Willem Middelkoop: "Ja, het is vooral heel goed van start gegaan, want ik had het geluk dat .. NRC die schreef, eh, was een socioloog .. z'n naam heb ik alweer verdrongen. Maar die schreef een vernietigende aanval in het opiniekatern van NRC. Hij heeft later ook op Twitter gezegd, dat hij het stuk eigenlijk alleen maar had geschreven om mij belachelijk te maken. Nou, dat kreeg veel aandacht, dat ging ook een beetje viral. En nog wel meer media-aandacht gehad, dus de eerste twee, drie drukken die vlogen weg."

Geen woord dus over tegenvallende verkoop (en dit gesprek is opgenomen in oktober), en bedenk ook dat mijn stuk slechts vier dagen na dat stuk van de socioloog Hendriks online ging.
Het komt mij daarom nogal vreemd over dat uw cliënt nu beweert dat hij door mijn bespreking schade heeft geleden, laat staan dat hij dat overtuigend kan aantonen en dat daarbij ook nog eens sprake zou zijn van uitlatingen die onrechtmatig zijn.

In uw brief suggereert u dat ik “op geen enkele wijze aangegeven laat staan aangetoond”  zou hebben dat het boek onjuistheden bevat. Dat is een nogal merkwaardige opmerking, omdat u verderop in uw brief minstens één zo’n onjuistheid aanhaalt, nl. het stukje nepnieuws dat gebaseerd was op een berichtje uit die Zimbabwaanse krant. Uw cliënt heeft nadat hij mijn stuk gelezen heeft blijkbaar ook ingezien dat het een nogal duidelijke fout is, omdat u mij meldt dat het in toekomstige drukken verwijderd zal worden.
Over die lijst met fouten die ik noem aan het eind van mijn stuk heb ik inderdaad gecorrespondeerd met de uitgever. Het antwoord heb ik later integraal ook in de reacties bij mijn recensie gekopieerd, omdat uw cliënt er in een ander interview verkeerde informatie over gaf (in het online interview Nerd Culture #17 Willem Middelkoop & Boris van de Ven op www.gamekings.tv ). Uw cliënt suggereert daarin dat ik slechts twee foutjes ontdekt zou hebben en zou hebben geweigerd de lijst aan de uitgever te sturen (alsof ik daartoe verplicht zou zijn). Mijn ‘weigering’ is nogal uit de context gehaald door uw cliënt door niet de hele toedracht te vertellen. Het bleef zeker niet stil van mijn kant, want hier hebt u voor de volledigheid mijn antwoord op het verzoek van zijn redacteur Ebissé Rouw:

Beste mevrouw Rouw,

Mijn opmerking dat Middelkoop de redactie van Kloptdatwel wel mocht mailen voor een lijst met fouten die ik verder nog aantrof, gold hem persoonlijk. Gezien het feit dat hij mij op Twitter blockte nadat ik hem via die weg al op een aantal van die fouten wees – nog voordat ik mijn bespreking had gepubliceerd – maak ik op dat hij daar niet echt in geïnteresseerd is. Ik had het toch al enigszins ironische bedoelde aanbod waarscijnlijk ook wel anders verwoord als ik de block geconstateerd voordat mijn bespreking online ging.

U zult denk ik begrijpen dat ik na tweets als deze https://twitter.com/wmiddelkoop/status/1006419579831246848 ook niet echt genegen ben om hem behulpzaam te zijn. U moet het vooralsnog dus doen met de fouten die ik in mijn stuk heb aangewezen, die ik in de comments daaronder tot dusver heb genoemd en die ik op Twitter heb geplaatst.

Met vriendelijke groet,

Pepijn van Erp

En aangezien u schrijft dat u mijn Twitter-feed ook heeft bekeken, zal u geconstateerd hebben dat ik inderdaad meerdere fouten (nog voor publicatie van mijn recensie) aan uw cliënt kenbaar heb gemaakt (zie bijv. https://twitter.com/pjvanerp/status/1004637838619660289 ). Maar dit staat ook allemaal in de reacties onder mijn stuk.
Dat ik “op geen enkele wijze aangegeven laat staan aangetoond”  zou hebben dat het boek onjuistheden bevat, is dus aantoonbaar onwaar. Of een lijst ‘lang’ is of niet, lijkt me niet iets om ernstig over in de clinch te gaan liggen. Maar als uw cliënt wil blijven beweren dat ik hem in mijn recensie en tweets op maar twee fouten heb gewezen, dan heeft leeft hij in een andere werkelijkheid.

De meest heikele kwestie, namelijk of er daadwerkelijk sprake is van plagiaat, is uitvoerig besproken in mijn stuk en ik heb dat mijns inziens zorgvuldig gedaan. Ik heb het bewijs gegeven waarop ik mijn oordeel uitsprak dat er sprake was van discutabel gebruik van de tekst van Bernstein (in de druk die ik heb besproken). In de update onderaan het stuk is de visie van de uitgever weergegeven en die heb ik ook weer besproken.
Alleen al het feit dat de uitgever heeft toegegeven dat er niet juist is geciteerd en aangegeven heeft dat er in komende drukken hier een aanpassing gaat plaatsvinden, maakt dat de vraag die ik heb opgeworpen voldoende onderbouwd is. Ik verschil van mening met de uitgever of de voorgenomen oplossing adequaat is, er blijft nog steeds sprake van buitensporige overname van andermans tekst, zelfs met correcte bronvermelding en opmaak als citaat. En in dat oordeel sta ik niet alleen.
Ik heb overigens nog niet gezien hoe de uitgever dit in nieuwe drukken heeft aangepast, en ook niet of hij mijn suggestie om de kwestie gewoon eerst aan Bernstein voor te leggen ter harte heeft genomen.
U schrijft dat de aanpassingen in de derde druk zijn gedaan. Ik vraag me af of dat klopt, de uitgever had het namelijk over “de volgende bijdruk” in een mail aan mij. In diezelfde mail bedankte hij me overigens voor mijn opmerkzaamheid met de woorden:  “Ik wil u hartelijk danken voor de inspanningen die u zich rond deze uitgave heeft getroost.” Dit staat wel in opmerkelijk contrast met deze brief die u namens uw cliënt stuurt.

Veel van wat uw cliënt mij verder in uw brief verwijt, is moeilijk anders te zien dan als een verschil van opvattingen. Waar u schrijft: “U geeft nota bene zelf toe dat alle stellingen voorzien zijn van bronnen, om toch zonder enige onderbouwing te concluderen dat de onderbouwing ‘flinterdun’ zou zijn.” raakt u misschien de kern van het verschil van inzicht tussen mij en uw cliënt in het schrijven van stukken op een journalistiek verantwoorde wijze.
Uw cliënt lijkt zich op het standpunt te stellen dat elke bron gebruikt kan worden om een stelling te poneren zonder dat je het over de kwaliteit en argumentatie van die bron hoeft te hebben. Dat gaat snel mis als je het over complottheorieën hebt, daar draait het bij uitstek om de betrouwbaarheid van bronnen. Ik heb – klaarblijkelijk in tegenstelling tot de fact-checkers van uw cliënt en uitgever - die bronnen wél goed bekeken en geconstateerd dat ze regelmatig niet aan de basale journalistieke kwaliteitseisen voldoen, soms ronduit misleidend zijn, of zelfs als fake news beschouwd moeten worden. Vandaar mijn oordeel ‘flinterdun’.

Dan gaat u verder met de stelling dat ik niet zou hebben aangetoond dat er in het boek sprake is van foutieve bronvermelding. Ik geef nota bene een concreet voorbeeld in mijn tekst: “En daarna een bekende van Walter Rathenau, oorspronkelijk in de Neue Freie Presse (1909), later overgenomen in zijn boek Zu Kritik der Zeit (1912) – Middelkoop en Dollee maken een potje van de bronvermelding.”
Welk bezwaar heeft uw cliënt hiertegen? Dat ik hier niet aangeef hoe die foutieve bronvermelding in het boek zelf staat? Uw cliënt kan toch zeker zelf even opzoeken welke referentie hij gaf? Voor uw gemak, er staat in voetnoot 27, blz. 29: “Neue Wiener Presse 24 december” en bij het cijfertje van de voetnoot in de tekst: “1912”. Maar dat moet dus Neue Freie Presse zijn en het jaartal klopt niet. Maar als uw cliënt mij overtuigend kan laten zien dat er een krant met de naam Neue Wiener Presse heeft bestaan met daarin op 24 december 1912 een bericht met het citaat van Rathenau, dan zal ik mijn recensie op dit punt uiteraard corrigeren.

Verderop schrijf ik: “Ook erg merkwaardig is de wijze waarop aan bronvermelding is gedaan, boeken staan er in met een url naar Amazon.com, in nogal wat links zitten tikfouten, en soms slaan de links in voetnoten totaal niet op wat er in de tekst staat.” Van die fouten zou ik zo voorbeelden kunnen geven, die staan op ‘de lijst’. Die lijst is natuurlijk nog enigszins virtueel, om hem concreet te maken, zou ik die fouten allemaal moeten verzamelen, vissen uit de aantekeningen die ik in het boek zelf heb gemaakt. Dat is wat bewerkelijk, maar ik had er best een flink aantal aan uw cliënt kenbaar willen maken, als hij zelf naar Kloptdatwel.nl had gemaild en het niet aan zijn redacteur had overgelaten.
Vooruit, laat ik wat dit betreft een tip geven die misschien nog bij de nieuwe druk van pas kan komen: er zijn nogal wat voetnoten met daarin links naar video’s op YouTube. In de adressen staat er regelmatig een 0 (het cijfer nul), die echter met het gekozen lettertype niet te onderscheiden is van de kleine letter o (en in de bewuste links in ieder geval door mij eerder zo gelezen wordt). Het is eerder typografische onhandigheid dan een tikfout om in dit geval de broodletter ook voor webadressen te gebruiken. Het kan zijn dat zijn dat ik bij het schrijven feitelijke tikfouten en dit soort ‘onzichtbare letterverwisselingen’ heb samengevat met het “in nogal wat links zitten tikfouten”, waardoor dat bij nader inzien misschien wat overdreven over kan komen. Ik heb de tekst op dit punt inmiddels verduidelijkt.

Dan stelt u dat ik uw cliënt geheel ten onrechte in verband breng met antisemitisme. Dat doe ik helemaal niet. Ik raad u aan dat stuk nog eens zorgvuldig terug te lezen, want deze aantijging aan mijn adres is echt onbegrijpelijk. Ik stel alleen met zorg vast dat de auteurs geen oog hebben voor de antisemitische kanten van veel complottheorieën die ze aanhalen, terwijl dat mijns inziens aandacht verdient. Iemand er op aanspreken dat hij of zij geen aandacht besteedt aan een kwalijke zaak, is heel wat anders dan hem of haar zelf van die kwalijke zaak betichten.
U schrijft ook dat ik het “versterkt [heb] middels het sturen van een tweet op 7 juni 2018.” Ik weet niet precies welke tweet u bedoelt, maar als die daadwerkelijk van 7 juni was, dan heeft die dus volgens u met vooruitwerkende kracht mijn argumentatie versterkt, want mijn recensie is immers pas op 12 juni gepubliceerd.

Op het gebied van de complottheorieën rondom 9/11 zit uw cliënt echt op een dwaalspoor, ik zie niet in waarom ik daar niet op zou mogen wijzen. Ik zie graag tegemoet welke tweets van mij volgens u het betamelijke zouden overschrijden, met de toelichting wat in deze dan ‘het betamelijke’ is.

Dan schrijft u dat ik “reeds bekend ben met  schadevergoedingen die door rechter [sic] kunnen worden toegewezen in vergelijkbare smaadzaken.” Ik moet maar gokken op welke smaadzaken u doelt, ik ken in ieder geval geen zaken waarbij een Nederlandse rechter hiertoe is overgegaan. En smaad valt zover mij bekend is binnen het strafrecht, terwijl u het in het begin van uw brief heeft over artikel 6:162 BW.

U verzoekt mij om u “binnen 24 uur” (wanneer had u eigenlijk bedacht dat die termijn afliep?) een afschrift te sturen van een instructie aan Google die ik, als ik het al had gewild, niet eens had kunnen geven, omdat ik noch eigenaar noch webmaster van Kloptdatwel.nl ben. En uw cliënt verzoekt ook dat ik ‘binnen twee dagen na heden’ een specifiek excuus zou plaatsen (met daarin twee opzichtige spelfouten) op Twitter en Kloptdatwel.nl. Wat is nu de gedachte hierachter? Dit is toch geen serieus te nemen verzoek op deze manier? Ook de verkapte verwijzing naar een langdurige rechtszaak in de Verenigde Staten waarin ik in verwikkeld was (door uw cliënt op Twitter), beschouw ik als verwerpelijke bangmakerij.

Dat uw cliënt niet blij is met mijn recensie, kan ik begrijpen, maar het dreigen met juridische stappen gaat mijns inziens erg ver. Een serieuze discussie over de inhoud durf ik best aan, uw cliënt gaat die publiekelijk uit de weg. Kenmerkend daarvoor is dat hij eerst op Twitter uitnodigt om fouten in het boek aan te wijzen en mij dan vervolgens blockt als ik zulke fouten aanwijs.

Zijn kritiek op de recensie kan hij overigens gerust kwijt op Kloptdatwel.nl. Mijn voorstel zou zijn dat ik de tekst van uw brief integraal plaats in een nieuw bericht, aangevuld met dit antwoord van mij daarop. Natuurlijk zonder uw en mijn directe contactgegevens, en desgewenst haal ik de meest in het oog springende tikfouten in uw stuk er eerst ook nog uit. Lijkt u en uw cliënt dat wat? Graag verneem ik uw reactie op dit voorstel, laten we zeggen vóór 17.00 uur donderdag 8 november 2018.

Met vriendelijke groet,

Pepijn van Erp

De linke weekendbijlage (44-2018)

za, 03/11/2018 - 06:00

Vaak komen we zaken op internet tegen die niet groot genoeg zijn om een heel stuk over te schrijven of soms hebben we daar de tijd niet voor. Daarom willen wij in deze nieuwe rubriek een verzameling interessante of gewoon vermakelijke berichtjes van de afgelopen week met de lezers van Kloptdatwel delen. Leesvoer voor in het weekend!

Tips zijn welkom! Mail gerust de redactie.

De linke weekendbijlage (43-2018)

za, 27/10/2018 - 06:00

Vaak komen we zaken op internet tegen die niet groot genoeg zijn om een heel stuk over te schrijven of soms hebben we daar de tijd niet voor. Daarom willen wij in deze nieuwe rubriek een verzameling interessante of gewoon vermakelijke berichtjes van de afgelopen week met de lezers van Kloptdatwel delen. Leesvoer voor in het weekend!

Tips zijn welkom! Mail gerust de redactie.

Peter Gøtzsche over vaccinaties en alternatieve behandelwijzen

do, 25/10/2018 - 08:56

De Deense arts Peter Gøtzsche staat bekend als een bijzonder fel criticus van de farmaceutische industrie en de toezichthouders die gaan over het goedkeuren van medicijnen. Zijn kritiek op (de invoering van) vaccinaties tegen de griep en HPV is ook niet bepaald mals. Mede daardoor ligt Gøtzsche wel lekker bij antivaxxers en aanhangers van allerlei alternatieve behandelwijzen. De vraag is voor hoe lang nog, want in zijn net verschenen boek Hoe overleef ik? betoont Gøtzsche zich een duidelijk voorstander van de vaccinaties tegen de bekende kinderziektes als mazelen, difterie, kinkhoest en polio, en veegt hij ook de vloer aan met kwakzalverij als homeopathie, acupunctuur en therapeutic touch.

Aanhangers van alternatieve behandelingen en andere antivaxxers brengen vaak de kritiek van Gøtzsche op Big Pharma - en die op de HPV-vaccinatie in het bijzonder - naar voren in discussies. Meestal met de impliciete veronderstelling dat zijn kritische houding tegenover het HPV-vaccin ook wel zal opgaan ten opzichte van bijvoorbeeld het vaccin tegen mazelen. Het zou natuurlijk handig zijn om dan te kunnen verwijzen naar een duidelijk standpunt van hem over die (andere) vaccinaties in het Rijksvaccinatieprogramma. Maar verder dan op zich heldere uitspraken in een interview voor een wat dubieuze Slovaaks website kwam ik echter niet.
Twee maanden terug besloot ik Gøtzsche maar eens te mailen en legde hem voor of zo'n publiek standpunt niet een goed idee zou zijn, daarbij wijzend op het succes van de Twitter-campagne #ikvaccineer. Gøtzsche antwoordde dat hij er in zijn nog te verschijnen boek over geschreven had en dat dat mij wel zou bevallen. Toen zijn boek deze week verscheen heb ik natuurlijk snel gekeken wat hij daarin schrijft over vaccinatie. Ik zal hier nu alleen wat citaten geven:

Sommige mensen hebben principiële bezwaren tegen vaccinaties. Ik heb het idee achter dit soort fundamentalisme nooit begrepen. Vooral niet als ouders niet alleen hun eigen kinderen maar ook andere kinderen blootstellen aan vermijdbare risico's door de gebruikelijke kindervaccinaties te weigeren. Kudde-immuniteit is belangrijk. Om te voorkomen dat er epidemieën ontstaan van bijvoorbeeld mazelen is een hoge vaccinatiegraad onder de bevolking vereist,

En over de antivaxxers:

De meest onverzettelijke voorstanders [van het idee dat je beter de ziekte kunt doormaken dan ertegen te vaccineren] zijn zo immuun voor rationele argumenten en ondubbelzinnige bewijzen afkomstig uit zeer gedegen wetenschappelijke studies die tegen hun ideeën indruisen, dat je deze mensen welhaast religieus kunt noemen, of wat artsen 'onbehandelbaar' noemen. Ze propageren veel schade met het propageren van hun leugens.

Het volgende citaat maakt ook volstrekt duidelijk hoe Gøtzsche over de meeste vaccins denkt:

Natuurlijk staat ook zijn kritiek op de griepvaccinaties en de controverse rondom het HPV-vaccin in het boek, maar hij legt ook duidelijk uit dat het bij die vaccins heel anders staat met de voors en tegens. Vanuit het perscpectief van de volksgezondheid ziet hij best goede argumenten voor die vaccins, maar hij legt er meer de nadruk op dat er weinig bewijs is dat die vaccins voor een individu een verstandige keuze zijn.

'Alternatieve geneeswijzen zijn niet de oplossing'

In een ander hoofdstuk veegt Gøtzsche de vloer aan met een hele reeks alternatieve behandelwijzen. Hij moet er niets van hebben en waarschuwt ook nadrukkelijk tegen het stellen van diagnoses door alternatieve behandelaars. Ook hier volsta ik voor nu met een paar citaten.

Waarom de kwakzalvers toch vaak succes lijken te hebben:

Sommige beoefenaars van alternatieve geneeswijzen hebben een zeer goed psychologisch inzicht en kunnen soms cliënten helpen die last hebben van stress, buitensporig perfectionisme, een gebrek aan eigenwaarde, angst, verdriet en depressie. Dit is dan echter te danken aan hun menselijke kwaliteiten en heeft niets van doen met de alternatieve behandelingen die ze toepassen.

De bespreking van onderzoeken naar het effect van bidden voor genezing is erg geestig. Ook de auteurs van Cochrane reviews die hierover verschenen zijn, blijken herhaaldelijk in frauduleuze studies gestonken te zijn of grappig bedoelde artikelen in het kerstummer van het British Medical Journal serieus te hebben genomen.

Over homeopathie:

Een absurdere vorm van gezondheidszorg bestaat er niet.

In dit 'zelfhulpboek' dat de lezer moet helpen zichzelf goed te informeren over medicijnen en behandelingen die hem mogelijk door artsen worden aangeraden, is het advies van Gøtzsche over de alternatieve behandelwijzen volstrekt helder:

Het enige wat we tegen dit soort waanzin kunnen doen, is zelf geen homeopathische of andere alternatieve middelen nemen, en deze ook niet aan onze dierbaren geven.

Het boek is overigens uitgegeven bij Lemniscaat, de uitgeverij die vorige week nog stevige kritiek kreeg vanwege de antivaccinatie boeken in haar assortiment.

De linke weekendbijlage (42-2018)

za, 20/10/2018 - 06:00

Vaak komen we zaken op internet tegen die niet groot genoeg zijn om een heel stuk over te schrijven of soms hebben we daar de tijd niet voor. Daarom willen wij in deze nieuwe rubriek een verzameling interessante of gewoon vermakelijke berichtjes van de afgelopen week met de lezers van Kloptdatwel delen. Leesvoer voor in het weekend!

Tips zijn welkom! Mail gerust de redactie.

Pseudo-academische kwakzalverij: over gelovigen en ‘nuttige idioten’

do, 18/10/2018 - 06:00

Cees Renckens schrijft columns voor Kloptdatwel. Van 1988 tot 2011 was hij voorzitter van de Vereniging tegen de Kwakzalverij. Foto: Klaas Jaarsma

Er is in alle stilte hard aan gewerkt, maar de in 2015 opgerichte Academy for Integrative Medicine (AIM) is deze zomer naar buiten getreden en heeft thans á raison van zo’n slordige 3000 euro een volledig cursus-aanbod ‘integrative medicine’ op poten gezet. De namenlijst van haar bestuursleden, haar docentengroep en haar raad van advies levert een vertrouwd palet op van wel twintig personen. Deze bestaat uit regelrechte kwakzalvers, pro-alternatieve sympathisanten en enkele reguliere artsen, die zich als strange bedfellows ook in dit gezelschap bevinden.

Niet alleen deze naïeve regulieren, maar ook de KNMG en haar accreditatie-orgaan ABC Cluster-1 zijn inmiddels verschalkt door de AIM, want de ‘introductiecursus AIM’, die op 13 oktober 2018 plaatsvond kreeg maar liefst 4 nascholingspunten. Ook nadat wij de ABC Cluster-functionarissen attendeerden op het wel erg hoge alternatieve gehalte van het docentencorps, toen handhaafde men deze ruimhartige accreditatie. Voor de zekerheid – men had wel enige twijfel - zou men de introductiecursus wel gaan ‘visiteren’, maar de nascholingspunten zijn dan al vergeven.

Op 13 oktober figureerden als docenten o.a. Ines Von Rosenstiel (naamgrappen zijn verboden, maar onweerstaanbaar dringt zich bij mij elke keer de associatie op met de bezemsteel), een kinderarts, die geen lid is van de Nederlandse Vereniging voor Kindergeneeskunde en dol is op alternatieve en Tibetaanse geneeskunde, en haar hartsvriendin Karlien Bongers, ooit chirurg, nu ‘IM-specialist’ maar inmiddels zonder BIG-registratie. Terwijl daarnaast de Leidse hoogleraar diabetologie Pijl, die overal opduikt waar voeding als medicijn wordt gepropageerd of waar ‘leefstijlgeneeskunde’ wordt gepredikt, ook deel uitmaakt van het docententeam.
Verder waren het op 13 oktober vooral coaches en docenten mindfulness in het team. De verenigingen van homeopathie, antroposofische geneeskunde, manuele therapie en neuraaltherapie accrediteerden de introductiecursus net als de KNMG. Onzeker is nog of de vervolgopleiding ook geaccrediteerd zal worden, maar wij kijken nergens meer van op.
Lees de omschrijving ervan op de AIM-website:

De Basisopleiding Integrative Medicine (IM) van de Academy for Integrative Medicine (AIM) leidt op in de theorie, wetenschap en praktijk van Integrative Medicine en leefstijlgeneeskunde, motivational interviewing en coaching, met onderbouwing vanuit de systeembiologie. De minimumeis om de opleiding te mogen starten is het doctoraalexamen/master geneeskunde en tandheelkunde. Na afronding van de basisopleiding voldoet de cursist aan de ‘Eindtermen’ voor deze opleiding.

De lessen worden gegeven in Soesterberg in tien blokken, steeds bestaand uit een vrijdagavond en de aansluitende zaterdag. Het examen vindt plaats op 7 december 2019. Het hele tableau van AIM-specialisten en hun bedgenoten verdient meer gedetailleerde aandacht, maar dat komt later. Hier volsta ik met de eervolle vermelding die Aakster (socioloog, winnaar Dr. Vogelprijs), Baars (kweepeer-antroposoof, geen arts), Muskiet (orthomoleculair klinisch chemicus en evolutionaire geneeskunde), Carlo Leget (theoloog en medisch ethicus), Kusse (homeopathisch arts) en Bram Tjaden (mindfulnesstrainer voor artsen) ten deel vielen: dat zegt insiders wel genoeg.
Naast Pijl prijken nog twee reguliere medisch hoogleraren, Jim van Os (psychiater Utrecht) en Dirk-Jan van Schaardenburg (reumatoloog Amsterdam) in het AIM-colofon. Zouden zij wel weten in welk gemankeerd gezelschap zij terecht gekomen zijn? Lenin noemde de westerse intellectuelen, die zijn regime steunden ‘nuttige idioten’. Hoe zouden Von Rosenstiel cum suis deze drie naïevelingen binnenskamers eigenlijk betitelen?

De linke weekendbijlage (41-2018)

za, 13/10/2018 - 06:00

Vaak komen we zaken op internet tegen die niet groot genoeg zijn om een heel stuk over te schrijven of soms hebben we daar de tijd niet voor. Daarom willen wij in deze nieuwe rubriek een verzameling interessante of gewoon vermakelijke berichtjes van de afgelopen week met de lezers van Kloptdatwel delen. Leesvoer voor in het weekend!

Voor wie van zondag op maandag de slaap niet kan vatten: van 02.00 tot 04.00 uur ben ik te gast bij het programma Nachtkijkers op Radio 1 om o.a. over de zaak-Santilli te praten.

Tips zijn welkom! Mail gerust de redactie.

De linke weekendbijlage (40-2018)

za, 06/10/2018 - 06:00

Vaak komen we zaken op internet tegen die niet groot genoeg zijn om een heel stuk over te schrijven of soms hebben we daar de tijd niet voor. Daarom willen wij in deze nieuwe rubriek een verzameling interessante of gewoon vermakelijke berichtjes van de afgelopen week met de lezers van Kloptdatwel delen. Leesvoer voor in het weekend!

Tips zijn welkom! Mail gerust de redactie.

Skepsiscongres 2018 - tussen hemel en aarde

vr, 05/10/2018 - 06:00

Op zaterdag 3 november houdt Stichting Skepsis haar jaarlijkse congres. Dit keer in Amersfoort. De sprekers gaan in op de platte aarde, ufo’s en het vreemde gebruik van wetenschappelijke termen om onwetenschappelijke uitingen te voorzien van een vernislaagje van geloofwaardigheid. 

Inschrijven kan op de website van Skepsis en daar kunt u ook het uitgebreide programma vinden. Hier alleen even in het kort wie er komen spreken:

  • Skeptisch atheïstisch activist Seth Andrews zal vanuit de zaal via een videoverbinding professor Dan Batcheldor (Florida Institute of Technology) interviewen over het platteaardegeloof dat recent weer in opmars lijkt;
  • De Belgische skepticus Johan Braeckman komt spreken over ufo’s en vermeende bezoeken aan de aarde door buitenaardse beschavingen;
  • Wetenschapsjournalist George van Hal zal laten zien dat je best kunt nadenken over wat er mogelijk meer is tussen hemel en aarde zonder direct te vervallen in onzinnige theoriëen (science fiction!);
  • Julia Cramer werkt bij QuTech, hét quantuminstituut van de TU Delft en zal het hebben over hoe termen als 'quantum' vaak worden gebruikt om vreemde ideeën te promoten.

Creationist in wetenschapsdierentuin van Tilburg University

ma, 01/10/2018 - 11:59

Nog niets te doen op 4 oktober, werelddierendag? Ga gezellig een bijzondere levensvorm bekijken in de Science Zoo van Tilburg University: de homo sapiens creationis. Een exemplaar van deze soort, Ruben Jorritsma, zal namelijk tijdens de Night University  zijn opwachting maken en komen uitleggen waarom de evolutietheorie niet deugt. Dit als een onderdeel van een evenement  ('hét gratis campusfestival van Tilburg University') waarmee de universiteit wetenschap en maatschappij met elkaar wil verenigen.

Wetenschapsfilosoof Herman de Regt spreekt er in een opiniestuk op de website van universiteitsmagazine Univers zijn verbazing over uit: Creationist Jorritsma mag ongehinderd lariekoek verkopen op de universiteit. Vooral het feit dat er naast Jorritsma geen goed geïnformeerde evolutiebioloog op het podium zal staan, die de absurde claims van deze Jonge Aarde creationist meteen kan ontkrachten, noemt hij een gemiste kans.
Tsja, waarom heeft de organisatie daar eigenlijk niet aan gedacht? In een reactie onder het stuk van De Regt schrijft zij:

Night University heeft ook de studentenverenigingen uitgenodigd om bij te dragen aan het campusfestival. Zo ook de christelijke studentenvereniging Navigators. Het idee is immers dat uit alle universiteit gerelateerde (studenten)geledingen bijdragen kunnen worden aangeleverd. Niet alleen om te laten zien wat voor wetenschappen er in Tilburg worden bedreven, maar ook om te tonen wat er leeft onder studenten. Natuurlijk ontslaat dat een vereniging niet van de verantwoordelijkheid om een dergelijk controversiële positie (Jorritsma) op een academische manier te benaderen. Hierom is er bij de Navigators meerdere malen op aangedrongen om een coreferent in het programma-onderdeel op te nemen. De Navigators wilden niet op het verzoek ingaan. Night University heeft niet zover willen gaan om het woord te ontnemen.

Het aantonen dat Jorritsma onzin te berde brengt, laat de organisatie dus lafjes aan het aanwezige publiek over. Het is maar de vraag hoeveel biologen de moeite zullen nemen om eerst Jorritsma's verhaal uit te horen en dan af te wachten of ze de kans krijgen om dat overtuigend onderuit te halen. Waarschijnlijk zal Jorritsma het niet al moeilijk krijgen, erg veel (evolutie)biologen zullen er immers niet rondlopen op de campus van Tilburg University waar dat vak niet wordt gedoceerd.

Jorritsma is een van de oprichters van de stichting Apologica, waarover we op Kloptdatwel al eens eerder schreven.

De linke weekendbijlage (39-2018)

za, 29/09/2018 - 06:00

Vaak komen we zaken op internet tegen die niet groot genoeg zijn om een heel stuk over te schrijven of soms hebben we daar de tijd niet voor. Daarom willen wij in deze nieuwe rubriek een verzameling interessante of gewoon vermakelijke berichtjes van de afgelopen week met de lezers van Kloptdatwel delen. Leesvoer voor in het weekend!

Tips zijn welkom! Mail gerust de redactie.

De linke weekendbijlage (38-2018)

za, 22/09/2018 - 06:00

Vaak komen we zaken op internet tegen die niet groot genoeg zijn om een heel stuk over te schrijven of soms hebben we daar de tijd niet voor. Daarom willen wij in deze nieuwe rubriek een verzameling interessante of gewoon vermakelijke berichtjes van de afgelopen week met de lezers van Kloptdatwel delen. Leesvoer voor in het weekend!

Tips zijn welkom! Mail gerust de redactie.

De linke weekendbijlage (37-2018)

za, 15/09/2018 - 06:00

Vaak komen we zaken op internet tegen die niet groot genoeg zijn om een heel stuk over te schrijven of soms hebben we daar de tijd niet voor. Daarom willen wij in deze nieuwe rubriek een verzameling interessante of gewoon vermakelijke berichtjes van de afgelopen week met de lezers van Kloptdatwel delen. Leesvoer voor in het weekend!

Tips zijn welkom! Mail gerust de redactie.

Drie redenen om als christen je kinderen gevaar te laten lopen

do, 13/09/2018 - 06:00

Als reactie op een stuk van een ChristenUnie-kamerlid dat uitlegt waarom vaccineren van kinderen een goed idee is, verscheen op de website van de Christelijk Informatie Platform (CIP) een stuk waarin de auteur drie redenen aangeeft waarom zij als christen haar kinderen niet heeft laten vaccineren. Lees u even mee?

Reden 1)
In de discussie over vaccinaties reageert de angst en angst dat je kind een ernstige complicatie overhoudt aan een besmettelijke ziekte mag nooit een reden zijn om te vaccineren omdat wij geloven dat de hemelse Vader nou eenmaal goed voor onze kinderen zorgt.

Er wordt even aan voorbij gegaan dat het voornamelijk de (onterecht aangewakkerde) angst voor bijwerkingen van vaccinaties is die voor discussies zorgt. Daarnaast zorgt de hemelse Vader blijkbaar niet voor de meer dan 5 miljoenen kinderen die jaarlijks voor hun 5e verjaardag overlijden.

Reden 2)
Tijdens de zwangerschap en bij de borstvoeding grijpen we zo min mogelijk omdat we er te weinig vanaf weten en vertrouwen we volledig op God. Waarom zouden we vanaf 8 weken er iets aan toevoegen? God heeft toch geen hulp nodig van ons mensen om het immuunsysteem zich te laten ontwikkelen?

Ik vraag me af of de moeder in kwestie foliumzuur genomen heeft om de kans op een open ruggetje te verkleinen. En of ze een behandeling voor zwangerschapsvergiftiging zou hebben geweigerd of een keizersnede bij een gecompliceerde stuitligging. Een hielprik, vitamine K en D zal het kind dan ook niet gehad hebben?

Reden 3)
Er is geen onafhankelijk wetenschappelijk onderzoek naar de (lange termijn) gevolgen van vaccineren en er is geen goed registratie van negatieve effecten van vaccinaties. Hierbij uiteraard links naar Nederlandse Vereniging voor Kritisch Prikken en VaccinVrij.

Wacht even: dit zou toch een christelijk verhaal worden waarin angst geen rol mag spelen?!? En nu wordt er verwezen naar de grootste angstzaaiers op het gebied van vaccinaties. Er zijn honderden onderzoeken gedaan naar de nadelige effecten van vaccinaties en ieder land heeft een ieder land is er een organisatie waar bijwerkingen gemeld en onderzocht kunnen worden. Maarten Keulemans legt het naar aanleiding van de meningokokkenvaccinaties nog een keertje uit.

 

Drie ergerlijke advertenties

di, 11/09/2018 - 06:00

Cees Renckens schrijft columns voor Kloptdatwel. Van 1988 tot 2011 was hij voorzitter van de Vereniging tegen de Kwakzalverij. Foto: Klaas Jaarsma

Kwakzalvers en krantenreclames: dat gaat al terug tot de oprichting van de eerste Nederlandse kranten in de 17de eeuw. Amateurhistoricus Dick Kranen vond in De Oprechte Haerlemse Courant in de periode 1656 tot 1733 maar liefst 333 advertenties van chirurgijns, doctores medicinae en kwakzalvers. In het archief van de Vereniging tegen de Kwakzalverij bevindt zich een grote verzameling kwakzalversadvertenties en brochures uit de periode rond 1900, waarover ik in 2016 het boekje Er bestaat niets beters schreef.

De collectie is tegenwoordig te bezichtigen in de Bijzondere Collecties van de UVA. Tot de eerste acties die de toen jonge Vereniging tegen de Kwakzalverij in 1885 ondernam was het aandringen bij de Nederlandse Journalistenkring op het weren van kwakzalversadvertenties in de dagbladen. We zijn inmiddels één-en-een kwart eeuw verder en je zou verwachten dat er met de huidige wet- en regelgeving niet meer voor kwakzalversmiddelen zou mogen worden geadverteerd. Of dat althans de grootste leugens zouden kunnen worden voorkomen. Er is Europese wetgeving over oneerlijke handelspraktijken, ons land kent sinds 1958 de Geneesmiddelenwet, sinds 1963 het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG), terwijl de Reclameraad toeziet op onbewezen gezondheidsclaims. Ondanks al deze kaders kunnen kwakzalvers anno 2018 nog altijd rustig onwaarheden verkondigen en de brave burger bedotten. Drie voorbeelden.

Grahams eczeemcrème

Met grote regelmaat worden onze kwaliteitskranten ontsierd door kostbare advertenties van een bedrijf dat Grahams eczeemcrème te koop aanbiedt en dat gebaseerd zou zijn op een ontdekking van een Australische bouwvakker Geoff Graham, wiens zoontje leed aan hardnekkig eczeem. In de advertenties natuurlijk een bijpassend kletsverhaal over hoe erg en uitzonderlijk dit eczeemgeval wel niet was en hoe dankbaar velen zijn voor dit middel. De bouwvakker moet behoorlijk farmacologisch zijn onderlegd want de website van de importeur vermeldt onder meer de volgende ingrediënten: colloïdale havermout, cacaoboter, shea boter, olijfolie, jojoba olie, vitamine E, vanilletinctuur, allantoïne, kaliumsorbaat en capriltriglycerine. De pH is 4,5.  En nee, Grahams test nooit op dieren. Een tube van 75 gram kost € 24,99. Het is geen geneesmiddel, maar een gezondheidsproduct, ook wel medisch hulpmiddel genoemd, en daaraan worden geen eisen van wetenschappelijk bewijs gesteld.

Kijimea Prikkelbare Darm

Het prikkelbare darmsyndroom (PDS) is een aandoening die oorzaak zou zijn van buikklachten al of niet gecombineerd met obstipatie of diarree. De klachten fluctueren en kunnen soms spontaan afnemen. Gevaarlijk is de kwaal niet: je kunt er stokoud mee worden. Afgezien van wat weinig onderbouwde adviezen en uitleg heeft de dokter de lijder maar weinig te bieden. Kwakzalvers storten zich met enige gretigheid op de kwaal en ook promoveerde recent aan het AMC iemand op hypnotherapie bij PDS. Helpt prima, al is blindering natuurlijk niet mogelijk bij hypnotherapie.
De oorzaak van PDS is onbekend maar al geruime tijd worden de klachten toegeschreven aan een afwijkende darmflora, die bestreden zou kunnen worden met yoghurtdrankjes als Yakult. Een echte oplossing biedt dit middel blijkbaar niet, want sinds enkele maanden stuiten wij op een exotisch klinkende variant: Kijimea Prikkelbare Darm, uitsluitend verkrijgbaar bij apotheek of drogist. Dit laatste is een marketing truc: er is geen wet die verkoop van medische hulpmiddelen in een supermarkt verbiedt.
De gebruiksaanwijzing oogt ook als een echte bijsluiter: opnieuw sluwe marketing! De advertentie schrijft het PDS toe aan ‘beschadigde darmbarrière’, goed reagerend op de ‘wereldwijd unieke bifido-bacteriestam B. bifidum MIMBb75’, nergens anders verkrijgbaar. De kleine letters verwijzen naar goedkeuring van de advertentie door toezichthouder KOAG/KAG en men beklemtoont dat dit product een ‘medisch hulpmiddel’ is. Veertien capsules, goed voor zeven dagen behandeling, kosten €15,80. De kwaliteit van leven van de ‘getroffenen’ verbetert aanzienlijk, zo beweert de firma.

Voltaren Emulgel

Maar erger dan deze toch tamelijk doorzichtige kwakzalversmiddelen is de zeer frequente televisiereclame voor Voltaren Emulgel, een wrijfmiddel dat door de huid zou worden opgenomen en aldus gewrichtsklachten moet kunnen bestrijden. ‘Bewegen blijft een plezier’. Voordat u mocht denken met het zoveelste medische hulpmiddel te maken te hebben, stelt de firma er elke keer nadrukkelijk bij dat Voltaren Emulgel een geneesmiddel is.
Dat is toch wel vrij brutaal zult u denken, want het is toch wel erg onwaarschijnlijk dat zo’n gel het gewrichtskapsel c.q. de gewrichtsholte kan bereiken. Maar wacht even. Het middel blijkt zich waarachtig te kunnen beroepen op de status van geneesmiddel, want het is door het CBG geregistreerd als werkzaam en dat is doorgaans een betrouwbaar bewijs van werkzaamheid. Toch ziet het er hier wel naar uit dat dat eerbiedwaardige CBG bij de registratie een uitglijder heeft gemaakt.
De betreffende Cochrane Review noemt het bewijs voor werkzaamheid bij chronische gewrichtsklachten (voornamelijk op basis van artrose) immers matig: 60% van de proefpersonen ervoer pijnverlichting tegen 50% in de placebogroep. De bijsluiter adviseert bovendien het gebruik te beperken tot 3 weken en de patiënt met chronische pijn schiet daar dus erg weinig mee op. Drie weken zijn zo voorbij, terwijl het bovendien een week duurt voordat het effect zich heeft opgebouwd. ‘Gaat rechtstreeks naar de plaats van de pijn’. De gel moet maar liefst vier maal daags worden aangebracht.

Samenvattend: een zeer beperkt effect bij chronische klachten, zeker als de toepassing conform de bijsluiter beperkt wordt tot maximaal drie weken. Deze vermeldt ook als enige indicatie: lokale verlichting van milde tot matige gewrichtspijn, veroorzaakt door exacerbatie van osteoartrose van de knie en van de vingers. Deze terughoudende en ontnuchterende conclusies staan in schril contrast tot de juichende teksten van de advertenties (‘dubbele werking’) en het CBG zou kunnen overwegen om de registratie om die reden te herroepen.

Maar zelfs als dat zou geschieden dan nog kan de firma GlaxoSmithKline hier blijven spreken van een geneesmiddel. De Geneesmiddelenwet stelt namelijk dat een geneesmiddel een substantie of een samenstel van substanties is die bestemd is om te worden toegediend of aangewend voor dan wel op enigerlei wijze wordt gepresenteerd als zijnde geschikt voor: 1°. het genezen of voorkomen van een ziekte, gebrek, wond of pijn bij de mens, 2°. het stellen van een geneeskundige diagnose bij de mens, of 3°. het herstellen, verbeteren of anderszins wijzigen van fysiologische functies bij de mens door een farmacologisch, immunologisch of metabolisch effect te bewerkstelligen. Niet de werkzaamheid, maar de goede intentie volstaat. Met deze definitie is ook gegarandeerd dat  homeopathica nog altijd als geneesmiddel mogen worden uitgevent. En ook de Grahams eczeemcrème en de Kijimea Prikkelbare Darm zouden zich volgens deze definitie toch best als geneesmiddel kunnen presenteren. Of lees ik de Geneesmiddelenwet soms niet goed? Hoe veel zijn wij eigenlijk opgeschoten ten opzichte van 1885? Brieven naar de redactie.

De linke weekendbijlage (36-2018)

za, 08/09/2018 - 06:00

Vaak komen we zaken op internet tegen die niet groot genoeg zijn om een heel stuk over te schrijven of soms hebben we daar de tijd niet voor. Daarom willen wij in deze nieuwe rubriek een verzameling interessante of gewoon vermakelijke berichtjes van de afgelopen week met de lezers van Kloptdatwel delen. Leesvoer voor in het weekend!

Tips zijn welkom! Mail gerust de redactie.