kloptdatwel

Subscribe to feed kloptdatwel
Bijgewerkt: 57 min 6 sec geleden

De linke weekendbijlage (14-2019)

za, 06/04/2019 - 06:00

Vaak komen we zaken op internet tegen die niet groot genoeg zijn om een heel stuk over te schrijven of soms hebben we daar de tijd niet voor. Daarom willen wij in deze nieuwe rubriek een verzameling interessante of gewoon vermakelijke berichtjes van de afgelopen week met de lezers van Kloptdatwel delen. Leesvoer voor in het weekend!

Tips zijn welkom! Mail gerust de redactie.

The post De linke weekendbijlage (14-2019) appeared first on Kloptdatwel?.

De linke weekendbijlage (13-2019)

za, 30/03/2019 - 15:00

Vaak komen we zaken op internet tegen die niet groot genoeg zijn om een heel stuk over te schrijven of soms hebben we daar de tijd niet voor. Daarom willen wij in deze nieuwe rubriek een verzameling interessante of gewoon vermakelijke berichtjes van de afgelopen week met de lezers van Kloptdatwel delen. Leesvoer voor in het weekend!

 

Tips zijn welkom! Mail gerust de redactie.

The post De linke weekendbijlage (13-2019) appeared first on Kloptdatwel?.

Stephen Colbert, Uri Geller en de Brexit

do, 28/03/2019 - 10:14

Aandachtstrekker Uri Geller kwam eind vorige week met zijn oplossing voor de Brexit: hij zou het wel even telepathisch van tafel vegen. Hij deed dat in een open brief aan premier May op zijn Facebook-pagina. Blijkbaar is Geller nog celebrity genoeg dat deze zoveelste frats van hem weer gretig opgepikt werd door de tabloids.

Stephen Colbert stak er op de voor hem karakteristieke wijze de draak mee:

Geller lijkt toch een klein beetje op zijn teentjes getrapt, heel erg geamuseerd komt hij in ieder geval niet over in onderstaand filmpje dat hij als reactie online zette:

Geller heeft een punt als hij zegt dat hij de beelden van de demonstratie in Londen natuurlijk nog niet gezien kon hebben toen hij zijn brief online zette, maar die petitie was op 21 maart al meer dan een miljoen keer getekend en trok zoveel aandacht dat de site crashte.

The post Stephen Colbert, Uri Geller en de Brexit appeared first on Kloptdatwel?.

Bedenker van de Mente neurofeedback hoofdband voor autisme sjoemelde met wetenschappelijke titels

di, 26/03/2019 - 13:02

Kinderen met autisme of PDD-NOS zouden volgens het bedrijf Mente Autisme geholpen zijn met hoofdband die werkt met neurofeedback: "Sensoren in de hoofdband meten de hersenactiviteiten van je kind. Met behulp van geluiden worden de hersengolven in een rustiger patroon gebracht." Voor kinderen tot 12 jaar zou het dragen van de band gedurende 40 minuten per dag al na een paar weken duidelijke verbeteringen laten zien.

De band is ontwikkeld door de Maltees Adrian Attard Trevisan, die er prat op ging maar liefst twee keer gepromoveerd te zijn, eerst in het Verenigd Koninkrijk en later in Italië. The Sunday Times of Malta onthult nu echter dat er daar maar weinig van klopt.

De Maltese krant schrijft dat Trevisan sinds hij in 2012 begon met de marketing van de Mente deed alsof hij gepromoveerd was in de neurowetenschappen aan het  University College London. Daar was hij echter alleen maar ingeschreven als masterstudent. In 2015 promoveerde hij dan wel echt aan een Italiaanse universiteit, maar een medewerker van Trevisan beweert nu dat delen van het proefschrift overgeschreven zijn van onderzoek wat hij deed, plagiaat dus.

In Nederland is de hoofdband sinds enige tijd ook verkrijgbaar. Een paar maanden terug werd er nog aandacht aan besteed in het programma Editie NL. Maar werkt die hoofdband nu wel of niet? Op de website van de leverancier in Nederland wordt verwezen naar een aantal wetenschappelijke artikelen. Eigenlijk is maar eentje daarvan relevant, een onderzoek waarvan de resultaten werden gepubliceerd in de journal Frontiers Neurology.
Erg onder de indruk raakte ik niet na het lezen. Uiteindelijk bleven er na heel veel uitvallers 17 deelnemers in de groep over die een echt werkende hoofdband om kregen en evenveel in de controlegroep. Er wordt gesproken over significante resultaten, maar er zijn zoveel vergelijkingen gemaakt zonder te corrigeren voor meervoudig toetsen, dat dat ook niet echt verassend is.

Volkomen terecht dat de woordvoerder van Nederlandse Vereniging voor Autisme tegenover Editie NL zich erg terughoudend opstelde. De band kost ook maar liefst 2000 euro. Je mag toch eigenlijk wel wat serieuzer onderzoek verwachten als een bedrijf zoveel geld voor een apparaat vraagt, waarvan de werking allerminst bewezen is. Sowieso is het maar de vraag of neurofeedback echt iets doet (dus niet alleen op grafiekjes van hersengolven), lees daarvoor het redelijk recente (2017) artikel van Niki Korteweg uit Skepter:

Neurofeedback – nog steeds weinig bewijs voor werkzaamheid

Titelfoto: screenshot uitzending Editie NL 

The post Bedenker van de Mente neurofeedback hoofdband voor autisme sjoemelde met wetenschappelijke titels appeared first on Kloptdatwel?.

De linke weekendbijlage (12-2019)

za, 23/03/2019 - 06:00

Vaak komen we zaken op internet tegen die niet groot genoeg zijn om een heel stuk over te schrijven of soms hebben we daar de tijd niet voor. Daarom willen wij in deze nieuwe rubriek een verzameling interessante of gewoon vermakelijke berichtjes van de afgelopen week met de lezers van Kloptdatwel delen. Leesvoer voor in het weekend!

 

Tips zijn welkom! Mail gerust de redactie.

The post De linke weekendbijlage (12-2019) appeared first on Kloptdatwel?.

De linke weekendbijlage (11-2019)

za, 16/03/2019 - 06:00

Vaak komen we zaken op internet tegen die niet groot genoeg zijn om een heel stuk over te schrijven of soms hebben we daar de tijd niet voor. Daarom willen wij in deze nieuwe rubriek een verzameling interessante of gewoon vermakelijke berichtjes van de afgelopen week met de lezers van Kloptdatwel delen. Leesvoer voor in het weekend!

En als u nog een paar euro over heeft voor een goed doel, denk dan eens aan Nieuwcheckers:

Tips zijn welkom! Mail gerust de redactie.

The post De linke weekendbijlage (11-2019) appeared first on Kloptdatwel?.

Twee antroposofische artsen in het nieuws

di, 12/03/2019 - 06:00

Cees Renckens schrijft columns voor Kloptdatwel. Van 1988 tot 2011 was hij voorzitter van de Vereniging tegen de Kwakzalverij. Foto: Klaas Jaarsma

Tommy Wierenga is een goed schrijver en zijn boeken verkopen dan ook uitstekend, terwijl er talrijke vertalingen van zijn werk zijn uitgebracht. In zijn Caesarion uit 2009 beschrijft hij de belevenissen van zijn moeder, die later in het verhaal ook borstkanker kreeg. Zij liet zich lange tijd alleen behandelen door haar antroposofische huisarts uit Groningen. Later zette zij koers naar ene ‘Dr. Med. Richard H. Kloos’, Artz für Allgemeinmedizin und Naturheilkunde, werkzaam in een instituut te Keulen. Deze arts wordt in Caesarion afgeschilderd als een trillende zenuwlijder met een vlinderdasje, die hem zijn geloofwaardigheid zouden verlenen zoals ‘de ziener vaak blind is en de sjamaan mank of verlamd. Hiermee heeft de god hem geslagen om diepe waarheid te kunnen preken.’
Van pagina 299 tot aan 304 wordt de arts trefzeker beschreven en geciteerd en de schrijver vertelde in interviews dat hij ook daadwerkelijk in Gorters kliniek, want over hem gaat het, was geweest als begeleider van zijn moeder. Na een aantal uitspraken waarin Steiner en de maretak en Gorters’ zelfgenezing van kanker langs die lijnen aan de orde waren geweest ‘daverde de storm van spierkrampen weer over de tafel. Hierna schikte hij zijn geblondeerde lokjes en veegde over zijn snorretje alsof het van zijn plaats was geweest.’
Na levensechte beschrijvingen van de eigen bloed therapie, de hyperthermie-behandeling en nog vijf nieuwe ‘rampzalige reizen naar Keulen’ alsmede na het sterven van medepatiënten stopt de moeder van de hoofdpersoon haar Keulse avonturen om op zoek te gaan naar genezers in Drenthe en Noordwijk aan Zee. Ook nadat de diagnose was gesteld weigerde zij nog langer tijd om reguliere therapie te ondergaan.

Inmiddels overleed Wieringa’s moeder in 2015 op 73-jarige leeftijd aan de gevolgen van een veel te laat behandelde borstkanker, want volgens de antroposofische huisarts was er geen sprake van kanker, een blunder die zij twee jaar volhield. Het betrof hier een ongewone soort kanker, namelijk de ziekte van Paget, die er aanvankelijk uitziet als een soort eczeem rond de tepelhof. Ook normale medici behandelen dit ziektebeeld soms eerst alsof het eczeem betreft, maar als daarop gerichte therapie niet werkt, dan heroverweegt zo’n arts zijn diagnose en wordt de juiste diagnose gesteld.
Twee jaar vasthouden aan een onjuiste diagnose onderwijl kijkend naar een zich geleidelijk uitbreidende afwijking, daarvoor moet je toch wel een bijzonder slecht arts zijn. In zijn recent verschenen boek Dit is mijn moeder geeft Wieringa meer details over haar ziektegeschiedenis. Dit tegen de achtergrond van een levensbeschrijving, die zich kenmerkt door een haatliefde verhouding met zijn moeder, die geheel verstrikt is in New Age denken, in spiritualisme, alternatieve geneeswijzen, geloof in reïncarnatie, liederlijke feesten en liefdesaffaires.
Wieringa laat in dit boek zijn terughoudendheid varen en noemt als voorbeelden van de artsen die haar beterschap beloofden de namen van de kwakzalvers Robert Gorter en de basisarts Henk Fransen. Ze bleef deze en ook andere kwakzalvers lang trouw, hoewel genezing uitbleef. Hij kwalificeert ze trefzeker als lijders aan een messiascomplex, die de wanhoop van de stervenden voeden, en soms ook wel als schaamteloze opportunisten, maar ‘allemaal horen ze thuis tussen de balletje-balletje-artiesten op de kermis’.

Van een ander kaliber is de antroposofisch huisarts, die ons enig inzicht in haar praktijkvoering verleende tijdens een lezing op een congres  in oktober 2012, getiteld Heel de Mens. Integrative Medicine in de praktijk. Daarin legde ze uit dat zij, ‘net als elke antroposofisch arts, naast de reguliere diagnose altijd ook direct een antroposofische diagnose stelt. (…) De NHG-huisartsenstandaarden worden zo toegepast dat meestal naast de standaardtherapie ook een antroposofisch geneesmiddel en of therapie wordt aangeboden, speciaal gericht op het specifiek individuele van deze patiënt. Als patiënten de standaardtherapie niet willen, worden mogelijke gevolgen, complicaties en bijwerkingen besproken.’
Waartoe een luchtweginfectie kan leiden bij een antroposofisch arts maakt ze ook duidelijk: ‘ Wanneer dat passend is, schrijf ik een antibioticum voor. Wanneer de patiënt aangeeft als het ware een nieuwe instap in zijn leven te willen maken en de tijd te willen nemen om het natuurlijk beloop met ondersteuning van antroposofische middelen aan te gaan, dan gaan we in gesprek, intensiveer ik de controles en schrijf een antroposofisch, gehomeopathiseerd middel voor. Ook uitwendige wikkels rond de borstkas met bijvoorbeeld thijmolie zijn dan weldadig.’ Even later gaat het over het belang van de biografie, over de maretak tegen kanker en over patiënten met een ‘bloeiende stofwisseling’. Nog een citaat: ‘Wie oncologische therapie ondergaat, krijgt als het ware de mogelijkheid tot een tweede leven’. En zo kwebbelt dat nog een tijdje door.

Deze woorden zijn afkomstig van Madeleen Winkler, antroposofisch huisarts te Gouda en sinds 2000 voorzitter van de Nederlandse Vereniging van Antroposofische Zorgaanbieders, die in maart 2019 afscheid nam. Misschien hebben wij hier niet te maken met een balletje-balletje-artiest, maar met al dit magisch denken in haar gedachtengoed moeten we toch wel minimaal van een gepatenteerd warhoofd spreken. Daarom deed het mij pijn te moeten vernemen dat haar op 9 maart 2019 de versierselen behorende bij de Orde van Oranje-Nassau zijn opgespeld door de Goudse burgermeester. Wegens haar grote verdiensten voor de antroposofische geneeskunde.

Twee antroposofische huisartsen: de eerste zou alsnog voor de tuchtraad moeten staan, de tweede zou blij moeten zijn dat dat haar nog net bespaard is gebleven, maar een koninklijke onderscheiding voor deze Steineriaanse quatsch in haar medische praktijk: wat een gotspe!

The post Twee antroposofische artsen in het nieuws appeared first on Kloptdatwel?.

De linke weekendbijlage (10-2019)

zo, 10/03/2019 - 06:00

Vaak komen we zaken op internet tegen die niet groot genoeg zijn om een heel stuk over te schrijven of soms hebben we daar de tijd niet voor. Daarom willen wij in deze nieuwe rubriek een verzameling interessante of gewoon vermakelijke berichtjes van de afgelopen week met de lezers van Kloptdatwel delen. Leesvoer voor in het weekend!

Tips zijn welkom! Mail gerust de redactie.

The post De linke weekendbijlage (10-2019) appeared first on Kloptdatwel?.

5 redenen waarom het zo moeilijk is om als een wetenschapper te denken

ma, 04/03/2019 - 06:00

Christian Jarrett - de oorspronkelijke auteur - volgens zijn eigen LinkedIn profiel: Cognitive neuroscientist turned science writer. Editor and creator of the British Psychological Society's Research Digest blog. Author of PERSONOLOGY, Using The Science of Personality Change To Your Advantage.

Denken als een wetenschapper is erg moeilijk, zelfs voor een wetenschapper. Het vereist dat de eerdere overtuigingen aan de kant gezet worden, de kwaliteit en betekenis van het bewijs geëvalueerd wordt en afgewogen wordt tegenover de context van eerdere bevindingen. Maar je eigen agenda naast je neerleggen en objectief blijven zit niet in de menselijke aard.

Gezien dat een overweldigende meerderheid van het wetenschappelijke bewijs de theorie van evolutie ondersteund en toch zegt één derde van de amerikanen dat de theorie absoluut vals is. Op een gelijke manier is er overweldigende wetenschappelijke overeenstemming dat menselijke activiteit bijdraagt aan klimaatverandering en toch twijfelt één derde van de amerikanen.

In Engeland zijn ze er net zo aan toe.  In een recente survey zeiden 96% van de leraren dat ze geloofde dat studenten beter leerde wanneer ze les krijgen volgens hun persoonlijke leerstijl, en dat terwijl  het wetenschappelijke bewijs voor dat concept vrijwel niet bestaat. In een nieuw hoofdstuk in de psychology of learning and motivation boek serie, hebben Priti Shah en haar collega's van de universiteit van Michigan een gedetailleerde blik geworpen op de redenen van waarom mensen zo slecht zijn in wetenschappelijk denken en in dit artikel zijn vijf belangrijke inzichten uitgeschreven.

We worden makkelijk beïnvloed door anekdotes

Wanneer we alle dagelijkse beslissingen nemen, zoals het beginnen van een nieuwe behandeling of het inschrijven voor een bepaalde klas op de universiteit, zullen de meeste van ons krachtiger beïnvloed worden door een persoonlijk getuigenis van één persoon dan door een onpersoonlijke beoordeling of uitslagen die gemiddeld zijn over veel mensen. Dit is de kracht van een anekdote die onze kritische vermogens dooft. In een studie die vorig jaar uit is gekomen, hebben Fernando Rodriguez en zijn collega's tientallen studenten gevraagd om wetenschappelijk nieuws verslagen te evalueren die niet kloppende conclusies trokken uit zwak bewijs. Sommige van die verslagen begonnen met een anekdote die de niet kloppende conclusies ondersteunde, andere verslagen bevatte geen anekdotes en functioneerde als een controle conditie. Ongeacht hun universitaire niveau of kennis van wetenschappelijke concepten, de studenten waren minder bedreven in het kritisch evalueren van de verslagen toen ze met een anekdote opende. “Anekdotische verhalen kunnen ons vermogen om wetenschappelijk onderbouwde uitspraken in reële situaties te maken ondermijnen”, zeiden de onderzoekers. Natuurlijk wordt gezondheid en wetenschap nieuws in de media gebracht door middel van anekdotes, zo verhogen ze de kans dat nieuws consumenten alle beweringen in zijn geheel slikken.

We zijn te zelfverzekerd

Wanneer we geconfronteerd worden met een wetenschappelijke bewering, vinden  veel mensen het moeilijk om wetenschappelijk te denken over de desbetreffende bewering omdat we onze begrip van de wetenschap overschatten. Een studie van 2003 vroeg honderden universiteit studenten om verschillende wetenschappelijke nieuws verhalen te lezen, te interpreteren en hun begrip te beoordelen. De studenten maakte veel interpreteer fouten zoals, het verwarren van correlatie met oorzaak, zelfs wanneer ze dachten dat ze het materiaal snapte. Dit is een reproductie van een enquête van de jaren 80 van duizenden Britten en Amerikanen: bijna 60 procent zeiden dat ze matig of goed geïnformeerd waren over nieuwe wetenschappelijke bevindingen en toch konden veel minder dan dat, basis vragen over wetenschap beantwoorden. Een deel van het probleem lijkt te zijn dat we onze begrip afleiden van wetenschappelijke tekst gebaseerd op hoe goed we de gebruikte taal snappen. Dit betekent dat populaire wetenschappelijke verhalen geschreven in lekentaal bij kunnen dragen aan een vals vertrouwen. Deze “spreekvaardigheid bias” kan ook toegepast worden op wetenschapslezingen: een recente studie heeft gevonden dat studenten hun kennis overschatten die ze hadden verkregen van een lezing die gegeven was door een boeiende spreker.

We zijn bevooroordeeld door onze eerdere overtuigingen.

Dit obstakel voor wetenschap is aangetoond door een nu klassieke studie uit de jaren '70 waarbij deelnemers gevraagd werden om wetenschappelijke onderzoek te evalueren dat in strijd was met hun eerder overtuiging of het juist ondersteunde. Bijvoorbeeld, een van de studies die geavaleerd moest worden liet zien dat hoeveelheden aan moord lager waren in staten in Amerika waar de doodstraf nog werd uitgevoerd. Deelnemers vertoonde een duidelijke voorkeur in hun evaluaties. Bijvoorbeeld, als ze voor de doodstraf waren dan evalueerde ze de studie over doodstraf beter. Echter, als ze tegen de doodstraf waren zagen ze sneller fouten in de studie over de doodstraf. Wetenschappelijke vaardigheden bieden weinig bescherming tegen deze cognitieve voorkeur, deze vaardigheden kunnen zelfs deze voorkeur versterken. Een studie uit 2013 vroeg deelnemers om een onderzoek artikel te evalueren over wapen controle. De deelnemers die kundiger waren met cijfers waren in het bijzonder bevooroordeeld: als de bevindingen van de studie hun overtuiging ondersteunde waren ze goedgezind in hun evaluatie, maar als de bevindingen in strijd waren met hun overtuiging, gebruikte ze hun vaardigheden om de bevindingen neer te halen. Dit is een fenomeen dat de “identiteit-beschermende cognitie” genoemd wordt.

We worden verleid door grafieken, formules en inhoudsloze neurowetenschap.

Er is niet veel nodig om de gemiddelde krant of tijdschrift lezer te verbijsteren wanneer oppervlakkige rekwisieten van wetenschap gebruikt worden, zoals formules, grafieken en vaktaal. Neem de volgende studie van Ibrahim et al, (in het nieuwe hoofdstuk): onderzoekers hadden deelnemers gevraagd om nieuws verhalen in acht te nemen over een correlatie studie over genetisch gemodificeerde voedsel dat of overeenkwam met bewijs uit het verleden dat laat zien dat ze veilig zijn  of dat het niet overeenkwam met het gewicht van onderzoek in het verleden. Daarnaast, kwam er wel of niet een spreidingsdiagram bij het nieuwsverhaal. Wanneer het nieuwsverhaal een grafische visualisatie had van het correlatie onderzoek, dat niet overeenkwam met het onderzoek van het verleden (dat de uitslag impliceerde dat het schadelijk effecten heeft), de deelnemers waren eerder geneigd om het onderzoek te interpreteren als bewijs voor het idee dat “genetisch gemodificeerde voedsel schadelijk zijn”, dan wanneer de deelnemers hetzelfde nieuwsverhaal hadden gelezen zonder een visuele grafiek. “Dit is zorgelijk”, schreef Shah et al., “want het demonstreert hoe makkelijk mensen overtuigd kunnen worden door nieuwe data, ongeacht van het wetenschappelijke opbrengst van de resultaten.” Een soortgelijk onderzoek naar de kritische vaardigheden van lezers heeft aangetoond dat zij verblind worden op een soort gelijke manier als hierboven uitgelegd, door ongegronde neurowetenschappelijke jargon en zinloze formules.

Alleen slim zijn is niet genoeg.

Zelfs expert onderzoekers leiden aan de menselijke tekortkomingen die wetenschappelijk denken ondermijnen. Hun kritische vermogens worden besmet door hun agenda, door hun ultieme motieven voor het doen van hun experimenten. Dit is waarom de open wetenschap revolutie die momenteel gaande is in psychologie, zo belangrijk is: wanneer onderzoekers hun methodes en hypotheses transparant maken, en ze pre-registreren hun studies, dat maakt het onwaarschijnlijker dat de wetenschappers afgeleid worden, of zelfs corrupt worden door confirmatie bias (het zoeken van bewijs dat past bij hun overtuiging).

Neem het voorbeeld van een recente systemische review in psychotherapie onderzoek: een recente analyse heeft gevonden dat de conclusies van veel onderzoek verdraaid wordt op een manier dat deze conclusie de onderzoekers hun voorkeur ondersteund. In andere situaties heeft de hele publicatie gemeenschap, van journaals tot de wetenschap journalisten, hun kritische vaardigheden stil gelegd, alleen maar omdat ze het eens zijn met het bericht dat opduikt uit een onderzoek.

In hun hoofdstuk, laten Shah en haar collega's zien dat ruwe cognitieve vaardigheden (IQ) niet een goeie voorspeller zijn van iemand zijn vaardigheden om als een wetenschapper te denken. Wat belangrijker is, is een persoon zijn “behoefte aan kennis” en hun vaardigheid of motivatie om hun instinct te omzeilen en diep na te denken. Een positieve noot is dat deze talenten waarschijnlijk meer kneedbaar zijn, en dus trainbaar, dan basis intelligentie. Maar hier is nog veel en solide bewijs voor nodig om dat fatsoenlijk te kunnen testen.

Bovenstaande is uit het Engels vertaald met goedkeuring van de auteur:

Christian Jarrett - 5 Reasons It’s So Hard To Think Like A Scientist.

The post 5 redenen waarom het zo moeilijk is om als een wetenschapper te denken appeared first on Kloptdatwel?.

De linke weekendbijlage (9-2019)

za, 02/03/2019 - 06:00

Vaak komen we zaken op internet tegen die niet groot genoeg zijn om een heel stuk over te schrijven of soms hebben we daar de tijd niet voor. Daarom willen wij in deze nieuwe rubriek een verzameling interessante of gewoon vermakelijke berichtjes van de afgelopen week met de lezers van Kloptdatwel delen. Leesvoer voor in het weekend!

Tips zijn welkom! Mail gerust de redactie.

The post De linke weekendbijlage (9-2019) appeared first on Kloptdatwel?.

John Oliver over mediums

wo, 27/02/2019 - 06:00

In zijn show Last Week Tonight nam John Oliver deze week op zijn karakteristieke manier het fenomeen mediums onder de loep:

The post John Oliver over mediums appeared first on Kloptdatwel?.