In het begin van de jaren 90, bij het lezen van een Engelstalig magazine, ik weet niet meer of het Nature of New Scientist was - viel mijn oog op een advertentie voor de Skeptical Inquirer, en ik vroeg om een presentexemplaar. Zo geraakte ik in contact met de Amerikaanse filosoof Paul Kurtz, voorzitter van de organisatie die het publiceerde, het Committee for the Scientific Investigation of Claims of the Paranormal (CSICOP), nu het Committee for Skeptical Inquiry (CSI).
Omwille van mijn interesse in skepticisme en secularisme werd ik uitgenodigd op het 13de Humanistisch Wereldcongres in Mexico-Stad in 1996, waar ik Kurtz en andere skeptici en seculaire humanisten ontmoette.
Twee jaar later in 1998 stichtten we het Comité de Investigación de lo Paranormal, lo Seudocientífico y lo Irrational en el Perú (CIPSI-PERU) met academici uit verschillende disciplines. We startten ook een tijdschrift: Neo-Skepsis, een kritisch-rationalistisch magazine, waarvan tot nu 15 nummers zijn verschenen, 4 in druk en 11 digitaal, met ondersteuning van het Rationalistisch Humanistisch Instituut van Peru (IHURA-PERU).
Neo-Skepsis publiceert originele en vertaalde artikels uit de hele wereld. Prominente skeptici maakten deel uit van de ereredactieraad, zoals: Mario Bunge (19192020), Tom Flynn (19552021), Paul Kurtz (19252012) en James Randi (19282020).
We beheren ook Ediciones de Filosofía Aplicada (Uitgaven Toegepaste Filosofie), onze vrijdenkersuitgeverij, opgestart in 1994, met meer dan 50 boeken gepubliceerd, waarvan enkele skeptische (bijvoorbeeld van Paul Kurtz of Philip Klass), maar ook seculier, filosofisch, enz.
In 2006 organiseerden we aan de Universidad Nacional Mayor de San Marcos in Lima het tweede Ibero-Amerikaans Congres voor Kritisch Denken, en tussen 2011 en 2016 vier seminaries over wetenschap, pseudowetenschappen en pseudowetenschappelijke therapieën. We hielden ook regelmatig andere seminaries en activiteiten, zoals lezingen of debatten, aan diverse universiteiten in Peru.
We hebben een YouTube-kanaal, Filosofía Aplicada TV (Toegepaste Filosofie TV) waar je onze activiteiten kan volgen: lezingen, debatten, seminaries, interviews, documentaires enz.
Als erkenning voor ons werk in het verspreiden van humanistische, rationalistische en skeptische standpunten, gaf Kurtz ons de titel CFI-Peru, één van de afdelingen van het Center for Inquiry (CFI), waar het Committee for Skeptical Inquiry (CSI) onder ressorteert. (nvdr: er zijn ook CFI-afdelingen in Spanje, Polen, Frankrijk en Duitsland).
We onderwijzen onze universiteitsstudenten ook in die kritische instelling, in ons land met zijn oude Andeaans-katholieke syncretische tradities waar, vooral in de bergprovincies en zelfs aan hun universiteiten, de natuurelementen nog steeds worden aanbeden, vooral de heuvels, de aarde en het water, met onzevaders en weesgegroetjes.
Er zijn natuurlijk wel verschillende Peruviaanse wetenschapspopularisatoren (Darwiniana, Dr. Trónico, Plato's Robot, enz.), wetenschappelijke TV-programma’s (Robotitus, Salud con lupa) en algemene nieuwsprogramma’s (Ojo pùblico) die pseudowetenschappelijke claims in vraag stellen, vooral op sociale media.
Maar hier in Peru, juist zoals in de rest van de wereld, worden ook vele bevooroordeelde kranten, tijdschriften en boeken gepubliceerd, en zelfs radio- en Tv-programma’s die paranormale overtuigingen promoten.
Ten slotte zijn er mensen zoals de Mexicaanse journalist en ufoloog Jaime Maussan, die sinds 2017 beweert dat buitenaardse mummies werden gevonden in de Nazca woestijn, aan de zuidkust van Peru. Peruviaanse skeptici en wetenschappers, zoals de paleontoloog Rodolfo Salas-Gismondi en de archeoloog Flavio Estrada Moreno, blijven deze beweringen in vraag stellen en weerleggen aan universiteiten en in de media.
Manuel Abraham Paz y Miño is filosoof en voorzitter van CIPSI.