Het begon allemaal in 1958 wanneer in een speelfilm korte teksten zoals ‘drink meer coke’ en ‘eet meer popcorn’ zouden zijn ingelast, maar slechts kort verschenen: een derde van een seconde, te kort om bewust gezien te worden. Subliminale prikkels zijn boodschappen die zo kort of zwak worden aangeboden dat ze net onder de normale waarnemingsdrempel blijven. (Packard, 1958) Er werd beweerd dat men toch die teksten onbewust las. De verkoopscijfers van Coca Cola stegen met 18% en er werd 58% meer popcorn verkocht dan tevoren. (Brean, 1958) Er ontstond een rel, het werd veroordeeld, lang werd er niets meer over gehoord. In de jaren zeventig zouden de geheime diensten van de VS opnieuw geëxperimenteerd hebben met subliminale beelden door anti-communistische beelden te monteren in Amerikaanse speelfilms. Maar ook tijdens de campagnes in het kader van de presidentsverkiezingen van het najaar 2000 zou men gebruik gemaakt hebben van subliminale boodschappen.

In 1982 besloot Timothy Moore na bijkomend onderzoek dat je krijgt wat je ziet: je ziet niks en dus krijg je niks. In 1992 werd aangetoond dat het om oplichting ging (Pratkanis, 1992) Maar hoe zit het dan met die muziektapes met subliminale berichten die mensen bewust kopen?

Er werd een experiment opgesteld waarbij proefpersonen gedurende een week naar muziek tapes moesten luisteren waarop subliminale boodschappen stonden: om het geheugen enerzijds en het zelfbeeld anderzijds te verbeteren. Voor de ene helft van de proefpersonen droegen de tapes het goede label, voor de andere helft niet. Ze werden voor en na het experiment geïnterviewd en bovendien werd hen achteraf gevraagd wat ze van de tapes vonden. Wat bleek? Objectieve metingen van geheugenverbetering en verbetering van het zelfbeeld voor en na het experiment leverden exact hetzelfde resultaat op: subliminale boodschappen werken niet zoals aanvankelijk werd gezegd. De deelnemers merkten bij zichzelf echter wel een verbetering op, afhankelijk van het label op de tapes. Iedereen geloofde in de kracht van de subliminale boodschappen, maar die werken dus niet als subliminale boodschappen. De zelfde besluiten kunnen gemaakt worden omtrent tapes die je gewicht zouden doen afnemen. (Merikle en Skanes, 1992) “Wat je verwacht is wat je gelooft, maar niet noodzakelijk wat je krijgt.” (Pratkanis, 1994)

Link: http://alpha.fdu.edu/~gradford/subliminal.html

Gustaaf Cornelis