Volgens de film doet het wetenschappelijke establishment verwoede pogingen om de theorie van het Intelligent Ontwerp (Intelligent Design), de laatste variant van het creationisme, uit te sluiten. Een docente getuigt dat ze werd ontslagen, louter omdat ze ID een forum had geboden, een astronoom greep om dezelfde reden naast een vaste benoeming, enzovoort. Het gebrek aan wetenschappelijke kwaliteiten van de 'theorie' indachtig, kunnen we ons best voorstellen dat het geflirt met ID hun academische carrière niet heeft bevorderd. In Expelled worden deze feiten echter enorm opgeblazen of tendentieus voorgesteld. De ontslagen docente, bijvoorbeeld, werkt vandaag de dag als onderzoeker aan een andere universiteit en de astronoom miste zijn promotie simpelweg wegens een te licht dossier (wat talloze onderzoekers overkomt).

De film is in feite de spreekbuis van een aantal pseudowetenschappers van het Center for Science and Culture (CSC), dat via politieke weg ID in de Amerikaanse onderwijsprogramma's probeert te krijgen. Daarbij schuwt het CSC de propagandamiddelen niet: zo legt de film op schaamteloze wijze en ad nauseam het verband tussen de evolutietheorie en het nazisme, alsof de Holocaust het logisch uitvloeisel zou zijn van Darwins theorie. Een citaat uit The descent of man (1871), waarin Darwin de eliminatie van de zwaksten lijkt te onderschrijven, moet dit aantonen. Maar de filmmakers laten doelbewust het onmiddellijke vervolg van het citaat weg, waarin Darwin zegt dat onze sympathie voor de hulpelozen en zwakkeren 'het edelste deel van onze (menselijke) aard' is, en dat we daaraan niet mogen verzaken.

Stefaan Blancke, Maarten Boudry

(UGent, www.evolutietheorie.be)

lees ook:

• Statement of the American Association for the Advancement of Science (AAAS): “Regarding the Importance of the Integrity of Science as Depicted in Film” [PDF document]
• New Scientist (12 April 2008 by Amanda Gefter): Film review: Expelled: No intelligence allowed