Vlaamse kranten hebben het over een wereldprimeur van Dr. Steven Laureys, Britse kranten over de primeur van Adrian Owen: het onderzoek van het Brits-Belgische team, de Brain Science Unit van de universiteit van Cambridge en de Coma Science Group van het UZ Sart Tilman in Luik. De teams onderzochten patiënten in vegetatieve toestand via mri.

De techniek leidde tot het ontdekken van tekenen van bewustzijn bij vier patiënten (17%). Eén patiënt slaagde er in om een antwoord te geven op gesloten vragen.

De resultaten van het onderzoek werden gepubliceerd in The New England Journal of Medicine van 3 februari.

Volgens Dr. Laureys stellen de mri-scans dokters in de mogelijkheid om te communiceren met patiënten – wat niet kan met bedside manners - en krijgen de patiënten zo het recht op zelfbeschikking. "We kunnen nu belangrijke vragen stellen over pijnperceptie, behandelingen en opties en dat biedt heel wat perspectieven", aldus de arts. 

Overinterpretatie en sensatie

In hetzelfde nummer van de NEJM waarschuwt collega Allan H. Ropper (dienst neurologie, Brigham and Women's Hospital Boston) dat de onderzoeksresultaten niet overroepen mogen worden. Dat doet hij in het editoriaal ‘Cogito Ergo Sum by M.R.I’.

"Research bij patiënten die niet klinisch bewust zijn, is al snel het voorwerp van overinterpretatie en sensatiezucht, ook al was dat zeker niet de bedoeling van de auteurs. Wat deze studie betreft, mogen we drie zaken niet uit het oog verliezen. Het gaat ten eerste om een heel klein aantal patiënten bij wie het brein actief bleek te zijn. Twee: de activering werd alleen vastgesteld bij patiënten met een trauma, niet bij patiënten met globale ischemie en anoxia. En ten derde is het zo dat corticale activiteit geen bewijs is van een interne ‘stroom van gedachten’, noch van een geheugen, zelfbewustzijn, reflectie, of net zo belangrijk, angst, wanhoop of bewustzijn van de toestand."

De studie maakt volgens Ropper alleen duidelijk dat er sprake is van een vorm van cognitie, wat het in de toekomst moeilijk zal maken voor artsen om familieleden ervan te overtuigen dat hun naaste ‘er’ niet meer is.

"‘Cogito ergo sum’, maar het zou fout zijn om hersenactiviteit gelijk te stellen met denken en er existentiële implicaties aan toe te schrijven", aldus Ropper die de publicatie omschrijft als provocatie.

Ja, maar…

"Als je een patiënt vraagt of hij wil leven of sterven, en hij zegt dat hij dood wil gaan, ben je er dan van overtuigd dat zo'n een antwoord volstaat?", zo schrijft Dr. Joseph J. Fins, chief of the medical ethics division, Weill Cornell Medical College in The New York Times (onder de titel ‘Sporen van gedachten gevonden in ‘vegetatieve patiënt’). "We weten niet wat het antwoord op die vraag is. We weten dat de patiënt respons vertoont, maar misschien begrijpt hij de vraag niet. Misschien wil hij, ‘ja, maar’ zeggen en krijgt hij niet de kans om ‘maar’ te zeggen. De techniek biedt een vorm van communicatie, maar op een of andere manier klinkt het als een slechte telefoonlijn." Streamer: 'De techniek biedt een vorm van communicatie maar klinkt als een slechte telefoonlijn'