Accreditatie is een formele, al dan niet officiële erkenning dat men een product aflevert dat beantwoordt aan de verwachtingen van de klant en dit volgens schriftelijk vastgelegde procedures. Omdat alleen het vormelijk aspect en niet het inhoudelijke van de opleiding beoordeeld wordt, vertelt dit absoluut niets over het werkelijkheidsgehalte van de astrologie.

Het is inderdaad zo dat het 'Astrological Institute, Inc.' in Scottsdale (in de staat Arizona) onlangs een accreditatie gekregen heeft van de Accrediting Commission of Career Schools and Colleges of Technology, een federale instelling voor controle van de kwaliteit van het onderwijs. De accreditatie geldt voor een lessenpakket dat leidt tot een diploma in astrologie en psychologie.

Voor de achtergrond moeten we eerst de toestand in de VS op onderwijsvlak van nabij bekijken. De VS is een land waarin de federale staat zich zo min mogelijk bemoeit met het leven van de burger. Dit geldt ook voor het onderwijs : op enkele uitzonderingen na (zoals militaire academies) organiseert de federale staat ('Washington DC') geen onderwijs. Net zoals bij ons het geval is mag iedereen daar een instelling openen voor onderwijs, die instelling gelijk welke naam geven (University, College,...), daarin gelijk wat onderwijzen en zoveel diploma's uitreiken als hij wil. Anderzijds hebben de individuele staten wel een verantwoordelijkheid op het vlak van het onderwijs en ze kunnen hiervoor via het US Education Department subsidies krijgen van de federale staat. Het is daarvoor echter wel nodig dat de onderwijsinstellingen voldoen aan een aantal voorwaarden i.v.m. de kwaliteit van het verstrekte onderwijs. Instellingen die aan de gestelde voorwaarden voldoen, kunnen daarvoor geaccrediteerd worden, waardoor ze in aanmerking kunnen komen voor directe en indirecte (vooral federale studiebeurzen voor hun leerlingen) financiële voordelen. De accreditatie gebeurt door afzonderlijke organismen zoals in dit geval de Accrediting Commission of Career Schools and Colleges of Technology.

Wat betekent accreditatie, een term die de laatste jaren ook bij ons op allerlei gebied erg populair geworden is ? Accreditatie is een soort certificaat dat uitgereikt wordt door een onafhankelijke controlerende organisatie en dat verklaart dat iemand, een instelling of een bedrijf effectief doet wat hij beweert te doen. Niet meer en niet minder. Over de inhoud van dat 'wat' spreekt de organisatie zich niet uit, het stelt gewoon vast.

In de industrie is vooral de accreditatie voor 'ISO-9000' bekend, waarbij het controlerend organisme verklaart dat een bedrijf voldoet aan de eisen die in de internationale normen van de reeks ISO-9000 gesteld worden. En die eisen slaan vooral op kwaliteitscontrole : een organisatie of bedrijf moet een systeem hebben om de kwaliteit van haar producten te garanderen tegenover de afnemer. 'Kwaliteit' wordt in deze context dan ook gedefinieerd als 'geschikt voor het bestemde doel'. Kopen bij een geaccrediteerd bedrijf moet de klant een garantie bieden dat de producten van dat bedrijf daadwerkelijk beantwoorden aan de geafficheerde kenmerken. Omdat de klant meestal moeilijk elk bedrijf waarbij hij of zij aankoopt zelf kan controleren (de technische term is 'auditen'), wordt er vertrouwd op de competentie van de accrediterende instelling. Omdat een accreditatiecertificaat vooral een verkoopsargument is naar de klant toe, betekent het ook dat het de klant is die bepaalt of hij aan dat certificaat belang hecht of niet. Het is in laatste instantie dus de klant die de criteria voor de accreditatie oplegt en niet de producent. Kortom : de klant is koning !

Deze principes worden niet alleen toegepast op bedrijven die een product afleveren ('is mijn nieuwe koffiezet van goede kwaliteit ?') maar ook op diensten ('levert de pakjesdienst de bestelling op tijd af ?') en personen ('is deze lasser van pijpleidingen wel competent ?'). Hierna concentreren we ons op personen (astrologen) en diensten (onderwijs).

Er zijn een aantal organisaties die astrologen accrediteren; de meest gerenommeerde is de AFA. Die accreditatie houdt in dat de astroloog een certificaat van competentie krijgt : een astroloog met certificaat is een bekwame astroloog die beantwoordt aan de 'AFA standards of practice' en 'Code of Ethics'. Om geaccrediteerd te worden moet de astroloog aan een accreditatie-examen van de AFA deelnemen. Er is echter een klein probleem met dit systeem : AFA staat voor American Federation of Astrologers. Het is dus een organisatie van astrologen die mede-astrologen erkent. Niet erg overtuigend voor skeptici.

De principes van kwaliteit kan men ook op onderwijsvlak toepassen : hier controleert de accreditatie-instelling in opdracht van de overheid de kwaliteit van het onderwijs. Kwaliteit wordt ook hier gedefinieerd als 'voldoen aan bepaalde vooropgestelde criteria', en die criteria hebben betrekking op het onderwijsproces en niet op de inhoud van wat onderwezen wordt ! Ergens is dit begrijpelijk : als men naast de manier van onderwijs geven ook nog de inhoud van de vakken moet controleren, dan moet men voor elk cursuspakket inhoudelijke eisen vastleggen. Door de criteria zeer algemeen te houden, kunnen die op elk soort onderwijs toegepast worden en kunnen ze gecontroleerd worden door onderwijsspecialisten i.p.v. door vakspecialisten. De controleur die de audit uitvoert hoeft dan eigenlijk helemaal niets af te weten van de inhoud van het vak...

Als we dit voor ogen houden, dan wordt het begrijpelijk dat het 'Astrological Institute' een accreditatie gekregen heeft van de Accrediting Commission of Career Schools and Colleges of Technology omdat ze o.a. konden aantonen dat hun lesgevers gekwalificeerd waren (= een diploma hadden dat toelaat om les te geven) en dat hun afgestudeerden een plaats op de arbeidsmarkt konden vinden (citaat van Joyce Jensen van het Astrological Institute : "Astrology has become a significant tool for the future and is now listed in the U.S. government's top 10 most sought after careers."). Ondervraagd over deze accreditatie verklaarde het hoofd van 'The Council for Higher Education Accreditation' in Washington uitdrukkelijk dat de accreditatie helemaal niets zegt over de waarde van astrologie, maar alleen erkent dat de instelling haar beloften aan de studenten vervult. En dit ligt natuurlijk volledig in de lijn van de filosofie van de accreditatie : 'Beschrijf wat je doet en doe wat je beschreven hebt'. Of wat je doet ook zinvol is, moet de klant maar uitmaken want die is immers koning.

Het 'Astrological Institute' is echter niet de enige instelling voor astrologie-onderwijs die een officiele erkenning gekregen heeft. Een ander geval is het 'Kepler College of Astrological Arts and Sciences' in Lynnwood (in de staat Washington) dat in 2000 zijn erkenning kreeg van de 'Higher Education Coordinating Board' (HEC Board) van de staat Washington (dus alleen geldig binnen de staat Washington, in tegenstelling tot het 'Astrological Institute' dat een federale accreditatie kreeg). Het Kepler College geeft vooral afstandsonderwijs via computer en mag de graden van BA - Bachelor of Arts, vergelijkbaar met onze kandidaturen- en MA - Master of Arts, vergelijkbaar met onze licenciaat of ingenieur - toekennen. Wat impliceert dat hun onderwijs op universitair niveau zou staan, in tegenstelling tot het 'Astrological Institute' dat op het niveau van hoger beroepsonderwijs staat. De erkenning van het Kepler College is echter nog geen accreditatie : volgens een woordvoerdster van de HEC Board werd alleen de toestemming gegeven om de deuren te openen "omdat de instelling, vanuit zakelijk standpunt gezien, alle nodige structuren heeft om in de staat Washington te werken". De statuten van de HEC Board bepalen immers dat de taak ervan bestaat uit "het verzekeren van eerlijke zakelijke praktijken en van voldoende kwaliteit tussen instellingen die graden toekennen in de staat Washington en om de burgers te beschermen tegen ondermaatse, frauduleuze en bedrieglijke praktijken." Een puur economische visie dus. Maar voor het Kepler College is dit slechts een begin; er wordt naar gestreefd om tegen eind 2002 accreditatie te krijgen van het Distance Education Training Councel. Of dat zal lukken kan zelfs het hoofd van het Kepler College niet in de sterren lezen...

Terloops : het inschrijvingsgeld voor het Kepler College bedraagt 5000$ per jaar, voor het 'Astrological Institute' 5300$. Dit jaar zou het Kepler College een dertigtal studenten hebben.

Australië is een ander land waar een school voor astrologie geaccrediteerd is. De 'Australasian Academy of Astrology and Allied Arts' beweert de eerste ter wereld geweest te zijn die van een staatsorganisme accreditatie verkreeg. Nadere onderzoek toont echter ook hier aan dat de inhoud van de cursussen nergens ter sprake komt bij de voorwaarden voor accreditatie : het zijn de onderwijsprocessen, de documentatie, de evaluatie van de leerlingen e.d. (kortom : het papierwerk) die bepalend zijn.

Besluit

Accreditatie is een formele, al dan niet officiële erkenning dat men een product aflevert (hier : een opleiding tot astroloog) dat beantwoordt aan de verwachtingen van de klant en dit volgens schriftelijk vastgelegde procedures (hier : hoe het gegeven wordt) die daadwerkelijk gevolgd worden. Omdat alleen het vormelijk aspect en niet het inhoudelijke van de opleiding beoordeeld wordt, vertelt dit absoluut niets over het werkelijkheidsgehalte van de astrologie. Daarom zou men het toekennen van accreditatie aan astrologische scholen kunnen afdoen als een amusant voorbeeld van het misbruik van ontspoorde administratieve procedures. Er zijn echter twee factoren die het iets minder grappig maken :

- accreditatie staat voor heel wat mensen gelijk aan 'bewezen en erkend als goed', m.a.w. als de officiële erkenning dat astrologie werkt. Dit is trouwens een van de uitgesproken redenen waarom astrologen naar accreditatie streven : "Accreditatie van cursussen astrologie door de staat en registratie van astrologiescholen betekent dat astrologie publieke geloofwaardigheid zal krijgen als een strikte wetenschappelijke discipline met een garantie op een uitstekende vorming" (J. Webber van de 'Australasian Academy of Astrology and Allied Arts' ).

- accreditatie leidt tot het opnemen van de geaccrediteerde instituten in het normale circuit van subsidies, studiebeurzen e.d. uit belastingsgelden. De cynicus kan hier opmerken dat dit geen principieel probleem mag zijn omdat een groot deel van de belastingbetalers immers in astrologie gelooft...

We kunnen in de toekomst nog verdere uitbreiding van accreditatie van astrologische scholen verwachten. En wie denkt dat dit een exclusief angelsaksisch fenomeen is, wordt best herinnerd aan het geval Germaine Hanselmann (alias Elisabeth Tessier) en de Sorbonne. Ook zij vindt haar doctoraat een eerste stap in de erkenning van de astrologie.

=========================

Referenties :
Zoek op het net op de termen
- Accreditation Astrology
- Astrological Institute (die van Joyce Jensen). De laatste update van die site dateerde - in september 2001 - nog van 1998 zodat de accreditatie en de geaccrediteerde cursussen nog nergens vermeld worden. Zelfs het aangeboden cursuspakket is dat voor 1998. Het internet lijkt astrologisch toch niet zo interessant te zijn...
- Kepler College
Zie ook :
http://seattlep-i.nwsource.com (krantenartikel over het Kepler College)
http://www.aplaceinspace.net/Pages/JWAccreditation.html