Kritisch denken komt niet van nature. Een blind proces van natuurlijke selectie heeft ons opgezadeld met een brein dat, ondanks de indrukwekkende prestaties die het dagelijks levert, toch uitermate feilbaar en kwetsbaar voor foute ideeën blijkt. Helder denken is een vaardigheid die verworven dient te worden. Net zoals je zonder training en een aangepast schema nooit topsporter kan worden, zal ook niemand in staat zijn om zonder gerichte aandacht voor de ingebouwde beperkingen van het menselijk denken alle valkuilen van kennisverwerving te vermijden.

Een groot deel van de meer dan vierhonderd op alfabetische wijze behandelde onderwerpen gaat over methoden voor debunking, het ontmaskeren van onzin en de wijze waarop we door anderen of door onszelf bedrogen kunnen worden. Het betreft daarbij redeneerfouten (zoals vals dilemma of post hoc), trucs van charlatans (zoals koud lezen of het Barnum-effect), psychologische processen die ons op het verkeerde been zetten (autokinetisch effect, selectief denken)  en dergelijke meer.

Singh: “We hebben helemaal niets tegen verrassende of rare nieuwe benaderingen van gezondheidsproblemen. We willen er alleen voor pleiten dat ze allemaal, net als andere geneesmiddelen, op een nauwgezette, grondige en betrouwbare manier onderzocht worden. Alleen met empirisch onderbouwde geneeskunde kunnen we erop vertrouwen dat wat we doen, ook daadwerkelijk effect heeft. De geschiedenis van de geneeskunde is in dat opzicht heel leerzaam.

Bij Acco verscheen onder de titel Kritische reflecties over alternatieve geneeswijzen een genuanceerd boekje over alternatieve geneeswijzen waar zowel voor- als tegenstanders hun voordeel mee kunnen doen. Auteur is Norbert Fraeyman, hoogleraar farmacologie aan de Universiteit Gent, die er aan de Faculteit Geneeskunde en Gezondheidswetenschappen sinds 1992 jaarlijks een lespakket met reflecties over alternatieve geneeswijzen verzorgt.