RSS

Geschiedenis - Archeologie

Artikel Auteur
Pseudo-geschiedenis.

Het extravagante, fantastische, grandioze is altijd al verleidelijk geweest. Zo verleidelijk dat velen er hun kritisch vermogen bij opschorten en de meest wilde verhalen voor waar aannemen. Broodje Aap-verhalen doen met de regelmaat van de klok de ronde en urban legends zijn van alle tijden. Ronald Fritze, hoogleraar geschiedenis aan de Athens State University van Alabama, heeft zich in Invented Knowledge op een specifieke soort straffe verhalen geconcentreerd. In zijn vakgebied heeft hij af te rekenen met een aantal ‘geschiedenissen’ die ontspruiten aan het brein van charlatans die niet alleen de geschiedenis als ernstige wetenschap bedreigen, maar ook de rest van de wetenschap ondermijnen. Deze pseudohistorici hebben een speelveld dat dankzij televisie, film en internet groter is dan ooit tevoren. Fritze wil hen zijn zout op de staart leggen.

Een boekbespreking.

Geerdt Magiels, 2010
De mythe van de oorsprong van Brussel

In 1979 vierde Brussel zijn duizendjarig bestaan. Dat ging gepaard met heel wat feesten en plechtigheden de hoofdstad van een land van feestvierders waardig, zonder dat men zich veel vragen stelde bij het waarom van dat precieze jaartal. In een tijd waarin Brussel veel meer dan vandaag aanleiding gaf tot taalperikelen, bleef de viering niet gespaard van communautaire oprispingen. Zo liep er in het Paleis der Academiën een prestigieuze, uitsluitend Franstalige tentoonstelling met de titel Bruxelles… 1000 ans de rayonnement de la culture française. Die zorgde voor protesten, vooral maar niet uitsluitend vanuit Vlaamse hoek. 

Tim Trachet, 2009
Een Vlaamse stadslegende: was generaal de Gaulle een Vlaming?

Een tijdje geleden stond op de Nederlandse versie van de niet altijd even betrouwbare vrije internet-encyclopedie Wikipedia het volgende te lezen bij het artikel “Charles de Gaulle”: ‘De familie de Gaulle kwam uit Vlaanderen en heette oorspronkelijk Van de Walle. De naam de Gaulle is een vertaling van Van de Walle en heeft niets met Gallië (Gaule) te maken’ .

Opmerkelijk? Misschien, hoewel het niet zo verbazingwekkend zou zijn. Heette de nog veel bekendere Fransman Napoleon Bonaparte eigenlijk niet Nabuleone Buonaparte, geboren op Corsica, nauwelijks een jaar nadat dit eiland Frans was geworden, uit een van oorsprong Toscaanse familie? Napoleon, die van thuis uit Corsicaans sprak, in het Italiaans school liep, op zijn negende nog geen Frans kende, op zijn twintigste nog een Corsicaans nationalist was en zijn hele leven met een zwaar Italiaans accent sprak? Waarom zou de Gaulle dan geen Vlaming mogen zijn?

Tim Trachet, 2007
Man in de marge

Wat weten we vanuit historisch-wetenschappelijk oogpunt over Jezus? Op het radarscherm  van de antieke geschiedschrijving is Jezus niet te zien, een onduidelijk puntje niet te na gesproken. Dus zijn we hoofdzakelijk op de vier canonieke evangeliën aangewezen. Vanuit historisch oogpunt is daar echter van alles mis mee.

Marc Meuleman, 2006
Onzin rond Jules Verne

Dit jaar is het 175 jaar geleden dat de Franse schrijver Jules Verne (1828-1905) in Nantes werd geboren. Nog altijd is hij een van de meest gelezen en meest vertaalde auteurs van fictie. Maar zowel over zijn persoon als over zijn werk wordt nogal wat flauwekul verteld...

Tim Trachet, 2003
De historische jezus, kunnen we er iets van weten?

Over de zoektocht naar de man van Nazaret en wat we over hem kunnen weten.

bekijk ook het artikel
'JEZUS VAN NAZARET - Kunnen we er wel iets over weten?' (PDF 351.69 KB)

Prof. Peter Schmidt, 2002
"Kathedralen uit de steentijd" van Herman Clerinx. Een boekbespreking.

Hunebedden, dolmens en menhirs in de Lage Landen...

Paul de Belder, 2002
Volg eens een zomercursus egyptologie

Aan de VUB organiseerde BEST (Board of European Students of Technology) onlangs een zomercursus die als volgt werd aangekondigd: "Recently a lot of new theories have been proposed about the origin and purpose of the Egyptian Pyramids on television documentaries and in books. Many of those fantastical theories are based on the assumption of alien influences or influences from old forgotten civilizations as Plato's Atlantis. At the Free University of Brussels (V.U.B.) a team of professors and researchers have examined this phenomena, each from the point of view of their own discipline. The result is a series of lectures with a strong multidisciplinary character. Each lecture highlights the basic scientific principles of the discipline and next considers the Egyptian pyramids as the common subject."

Gustaaf Cornelis, 2001
Lijkwade Turijn - Nieuwe beweringen

AMHERST, N.Y. – Nieuwe beweringen dat pollenkorrels op de Lijkwade van Turijn aantonen dat ze afkomstig is van het Jeruzalem van voor de achtste eeuw werden op 2 augustus geuit door onderzoekers op het Internationaal Botanisch Congres in St. Louis. In feite zijn deze beweringen gebaseerd op al eerdere, wetenschappelijk weerlegde gegevens. Hier volgt een kort overzicht van enkele van deze beweringen die nogal onkritisch door Associated Press en andere media werden overgenomen.

Bron: CSICOP, Joe Nickell, 2000
Afrocentrisme en de vlucht uit de wetenschap

In de Verenigde Staten worden de laatste jaren theorieën gelanceerd die een grotere waarde willen geven aan de aldaar bestaande minderheidsculturen ten nadele van de overheersende 'blanke', westerse cultuur. Dit zou groepen zwarten (Afro-Amerikanen), Indianen en Spaanssprekende Amerikanen een groter gevoel van eigenwaarde moeten bezorgen, en daarom worden deze opvattingen zelfs op school verkondigd. Dat daarbij minder aandacht wordt besteed aan wetenschappelijke bewijzen dan aan politieke correctheid is voor velen nog de minste zorg. De meest extreme vorm is het afrocentrisme, dat stelt dat zowat alle oude kennis en wijsheid uit Afrika afkomstig is. Eén van die afrocentrische theorieën wordt hier bekritiseerd.

Bron: Rocky Mountain Skeptic, 1997
De onvindbare koning

Een DNA-onderzoek van de Leuvense universiteit hakte onlangs de knoop door over de vraag of de in Delft begraven Naundorff de Franse koning Lodewijk XVII is geweest. Of iedereen zich bij de resultaten van dit onderzoek zal neerleggen is zeer de vraag.

SKEPP, --
Geschiedvervalsing? Onze schoolboeken logen over Mao

Op het einde van de jaren zestig, toen de bloedige heksenjacht van de Culturele Revolutie net over haar hoogtepunt was, zongen tal van westerse intellectuelen de lof van Mao Zedong. In de jaren zeventig drong de Mao-rage zelfs door tot in onze schoolboeken. Na de dood van de Grote Roerganger in 1976 werd het steeds moeilijker om de ontnuchterende historische realiteit - tientallen miljoenen doden door terreur en hongersnood - te ontkennen. Niettemin bleven onze schoolboeken de feiten nog lang verzwijgen.

Marc Meuleman,
Inhoud syndiceren