RSS

Over skeptici

Artikel Auteur
Kritisch denken moet je leren

Mythes zijn er om te ontkrachten, maar iemand moet het doen. Klinisch psycholoog Scott Lilienfeld, hoogleraar aan de Emory Universiteit in Atlanta, neemt de taak met graagte op zich. De studie van pseudowetenschap in de psychologie is een van zijn passies. Daarbij gaat het niet alleen om het domein van de populaire psychologie, maar ook om de academische tak. Niemand is immers immuun voor denkfouten, ook wetenschappers niet.

Griet Vandermassen, 2011
In memoriam Martin Gardner (1914-2010)

Op 22 mei 2010 overleed Martin Gardner op 95-jarige leeftijd. Gardner was een Amerikaans wiskundige en auteur, vooral bekend als schrijver van populair-wetenschappelijke boeken en artikels over wiskundige raadsels en spellen, maar ook als criticus van tientallen pseudowetenschappelijke rages en misvattingen.

Jean Meeus, 2010
Prijs van het Vrije Denken voor SKEPP en Peter Piot

SKEPP viert dit jaar niet alleen zijn twintigste verjaardag; we werden ook nog eens in de bloemetjes gezet door de Raymond Maeckelberghe Foundation. Die vereniging werd opgericht om, in navolging van de verlichtingsideeën, een nieuwe impuls te geven aan het Vrije Denken, “het denken zonder gebonden te zijn aan grenzen of beperkingen”. Daartoe reikt ze tweejaarlijks twee prijzen uit, genaamd ‘Prijs van het Vrije Denken’. 

Griet Vandermassen, 2010
Europese skeptici samen in Boedapest

Van 17 tot 19 september 2010 vond in de Hongaarse hoofdstad Boedapest het 14de Europees Skeptisch Congres plaats. Het vier jaar eerder gestichte Hongaars Skeptisch Genootschap had er alles voor gedaan om van het congres een succes te maken. De bijeenkomst ging door in een modern hotel, vlakbij een barokke kerk waar nota bene een kopie van de lijkwade van Turijn getoond werd.

Tim Trachet, 2010
Vrije meningsuiting en wetenschappelijke kennis

In het Verenigd Koninkrijk bestaat de zogenaamde libel law of smaadwet. Wie zich ten onrechte van iets beschuldigd voelt, kan een klacht wegens smaad indienen. Deze oude wet heeft ernstige gevolgen voor de vrije meningsuiting en de voortgang van de wetenschappelijke kennis, en dat over de hele wereld. Het proces van de Britse chiropractors tegen Simon Singh laat zien waartoe dat kan leiden.

Geerdt Magiels, 2010
Houdini, goochelaar onder de geesten.

De skeptische traditie kan bogen op nogal wat excentrieke en fascinerende persoonlijkheden, maar één van de meest intrigerende figuren in het pantheon van skeptische kopstukken is zonder enige twijfel Harry Houdini (1874-1926). In de eerste plaats zal Houdini natuurlijk altijd één van ’s werelds meest succesvolle goochelaars en illusionisten blijven. Als meester van de misleiding wist hij de wereld ervan te overtuigen dat hij kon ontsnappen uit alle mogelijke situaties. Touwen, handboeien, dwangbuizen, celdeuren, stalen kisten noch muren hielden hem tegen. Talloze spectaculaire ontsnappingsstunts verlenen ook vandaag nog mythische proporties aan zijn naam. Daarnaast, en dat is iets minder bekend, was Houdini echter ook één van de grootste kenners en bestrijders van de spiritistische beweging van zijn tijd. 

Een korte levensschets maakt duidelijk hoe goochelkunst en skepticisme onlosmakelijk verbonden waren in het leven van Harry Houdini.

Pieter Peyskens, 2009
In memoriam: Basva Premanand

Narisetti Innaiah, voorzitter van het Center For Inquiry India, meldt dat onze goede collega en vriend Basva Premanand overleden is

James Randi, 2009
Interview met Jean Meeus

Eind vorig jaar werd Jean Meeus tachtig oud. Hoewel misschien niet zo bekend bij veel leden van SKEPP, is hij wellicht het meest befaamde erelid van de vereniging. Zijn sterrenkundige berekeningen en publicaties maakten hem bekend over de hele wereld.

Tim Trachet, 2009
Van bijgeloof naar Verlichting: 350 jaar Fontenelle

Begin dit jaar viel de 350ste verjaardag van de geboorte (en de 250ste van zijn overlijden!) van de Franse schrijver Fontenelle, de eerste grote wetenschapspopularisator en een scherp criticus van bijgeloof.

Tim Trachet, 2007
Joe Nickell bezocht Gent

Woensdag 25 oktober was de vermaarde scepticus Joe Nickell te gast in Gent. Hij hield er een lezing voor studenten wijsbegeerte, getiteld “Paranormal Investigations”.

Johan Braeckman, 2006
12th European Skeptics Congress te Brussel, 13 tot16 oktober 2005.

Een Europees skeptisch congres, wat moet je je daar bij voorstellen? Een bende geleerde professoren die tegen elkaar komen zitten jammeren en klagen? Een select clubje droge wetenschappers die hun rechter hersenhelft hebben laten atrofiëren? Of de laatste stuiptrekkingen van wat ouwe mannen die zijn blijven steken in een achterhaald materialistisch wereldbeeld? Niets daarvan! De sprekers en deelnemers aan dit congres hebben getoond dat de skeptische beweging jong, levendig en zelfs sexy is. De energieke Spaanse journalist Luís Alfonso Gámez, Richard Monvoisin van het Observatoire Zététique in zwart Draculahemd met rode kraag en de Engelse doctoraatsstudente Krissy Wilson in kleurig, sexy ensemble waren de meest opvallende vertegenwoordigers van de hedendaagse, dynamische skeptische beweging.

SKEPP, 2005
SKEPP interviewt Richard Dawkins

Op 23 november jl. ontving de bekende Britse bioloog Richard Dawkins een eredoctoraat van de Vrije Universiteit Brussel. En niet zozeer vanwege zijn wetenschappelijk onderzoek. “Dawkins leverde een grote bijdrage aan de discussies rond creationisme en evolutieleer”, zo licht de universiteit toe. “Dawkins denkt na over de bredere maatschappelijke implicaties van zijn wetenschap en tracht dit te bundelen in één enkele consequente en publiek te verantwoorden zienswijze.” De auteur van “The Selfish Gene”, die ook een van ’s werelds bekendste skeptici is, verbleef maar enkele uren in Brussel om zijn doctoraat honoris causa in ontvangst te nemen. Vlak voor de plechtigheid had hij toch nog de tijd om enkele vragen van de pers te beantwoorden, waaronder ook een aantal vragen van Wonder en is gheen Wonder (aangeduid met WoWo).

Tim Trachet, 2005
Het Illuseum van Marc Braem

In het Gentse Illuseum is niets zoals het lijkt...

De Standaard, 2004
Interview met Etienne Vermeersch, deel 2
Tom Schoepen, 2004
Interview met Etienne Vermeersch, deel 1

SKEPP was deze zomer in Bobbejaanland, waar we, na een bestuursvergadering, kennis namen van enkele lopende educatieve en culturele projecten. Nadien werden heel wat skeptici losgelaten op verschillende achtbanen. De redactie was nieuwsgierig of Etienne Vermeersch na een ritje op de roller coaster nog even rechtlijnig en rationeel zou kunnen denken ; proefondervindelijk als we zijn hebben we hem zeventien keren overkop laten gaan en hem vervolgens een reeks pittige vragen voorgelegd. Tussen de braadworsten en lasso's een gesprek over skepticisme, religiositeit en materialisme.

Tom Schoepen, 2004
In memoriam Stephen Jay Gould

Stephen Jay Gould, een van de boegbeelden van de Amerikaanse skeptische organisatie CSICOP. In skeptische kringen werd hij sterk gewaardeerd voor zijn inspanningen om het creationisme te bestrijden.

Johan Braeckman, 2002
Interview Gustaaf Cornelis in De Morgen

Dé wetenschap bestaat niet, evenmin als dé wetenschappelijke methode. Wetenschap is een zaak van vallen en opstaan, van streven naar betrouwbare kennis in het besef dat absolute zekerheid onhaalbaar is. Maar hoe vermijd je dan relativisme? De Morgen had een gesprek met VUB-docent kennisleer Gustaaf Cornelis, die een boek wijdde aan de probleemoplossende methode van de wetenschap.

Bron: De Morgen, 2001
De vraag die skeptici zich zouden moeten stellen

Mensen hebben nogal eens de neiging om wetenschap te associëren met het universitaire establishment. Universiteiten staan doorgaans voor betrouwbare kennisoverdracht, ze stralen objectiviteit uit, ze worden beschouwd als de kweekvijvers van het rationele denken en de waakhonden van wat dan pedant "wetenschappelijkheid" wordt genoemd. Maar in welke mate gaat die associatie op?

Tom Schoepen, 2001
Britse cognitieve psycholoog en skepticus Nicholas HUMPHREY in de UGent

Het hoe en het waarom van het PLACEBO-EFFECT.

Griet Vandermassen, 2000
10 jaar SKEPP in november 2000
Gustaaf Cornelis, 2000
Interview Jean Paul van Bendegem in Knack

Jean Paul Van Bendegem (°1953) is als hoogleraar logica en wetenschapsfilofie verbonden aan de Vrije Universiteit Brussel en als deeltijds gastprofessor aan de Universiteit Gent. Van opleiding is hij wiskundige en filosoof. Van levensbeschouwing noemt hij zichzelf, in navolging van wijlen Leo Apostel, "een religieus atheïst". In zijn boek Tot in der Eindigheid (1997 gaat hij onder meer een paar klassieke godsbewijzen te lijf met logische argumenten en wijst hij het "oneindigheidsdenken" af. Zijn interesse voor de wereld van het paranormale vloeit voort uit zijn belangstelling voor de wetenschapsfilosofie. Hij is ondervoorzitter van SKEPP, dat in België een tweehonderdtal leden telt en deel uitmaakt van een wereldwijd vertakt netwerk van skeptische bewegingen.

Bron: Knack, 2000
Interview met Paul Kurtz in De Morgen

Skepp bestaat tien jaar. Ter gelegenheid van hun verjaardag nodigden de sceptici Paul Kurtz, voorzitter van de Amerikaanse zustervereniging CSICOP (Committee for the Scientific Investigation of Claims of the Paranormal) uit naar België. Kurtz, emeritus hoogleraar filosofie aan de State University of New York te Buffalo, ontving gisteren het erelidmaatschap van Skepp. Een skeptisch gesprek met hem.

Bron: De Morgen, 2000
Isaac Asimov

Over Isaac Asimov...

Johan Braeckman, 2000
"Alle dingen zijn onuitsprekelijk vermoeiend (Prediker I:8)", door Jean Paul van Bendegem.

Het opzet van deze korte bijdrage is zeer eenvoudig: tien jaar SKEPP zijn voorbijgegaan en graag wil ik enkele persoonlijke gedachten kwijt over wat ik heb geleerd onderweg. Bij het lezen zal de titel vanzelf duidelijk worden, tenzij ik mij weer eens vergist heb en mensen weer eens niet begrepen hebben wat het is dat ik probeer te zeggen of uit te drukken en juist dat maakt alles zo vreselijk vermoeiend. Vandaar dus. Als tegemoetkoming heb ik de tekst in paragrafen ingedeeld, waarbij elke paragraaf één thema behandelt.

Jean Paul van Bendegem, 2000
Van Antigone tot Dolly. Etienne Vermeersch met pensioen.

Bundeling essays van Etienne Vermeersch bij academisch afscheid.

Bron: De Standaard, 1997
Interview met skepticus Henri Broch.

Dit interview is nog niet online te raadplegen.

SKEPP, --
Interview met Willem Betz in De Morgen

Dit artikel is nog niet online te raadplegen.

Bron: De Morgen, --
Weekend een ander

Skeptische hoaxes

Skeptici zijn saaie zuurpruimen, volgens sommigen. Maar als een skepticus dan eens een grapje uithaalt, schreeuwt men moord en brand. Dit artikel gaat over grapjassen met een missie. Skeptici die zich vermommen om aan te tonen dat de keizer geen kleren aan heeft. En over hun slachtoffers: mensen met even weinig zin voor kritische reflectie als voor humor.

John Vos
Tom Schoepen - Onbekende Geus


Welke droom ik nog graag met SKEPP zou willen verwezenlijken? Dat we SKEPP zouden kunnen opdoeken, omdat we overbodig geworden zijn.

Thomas Lemmens
Inhoud syndiceren