Twijfel is het instrument van de wetenschap en de fundamentele instelling van de scepticus. Twijfel is dan ook het grote verschil tussen de kritische denker en de totalitaire zekerweter. Twijfel is het uitgangspunt en de gangmaker van betrouwbare kennisvergaring. Twijfel is het opschorten van de zekerheid in een wereld vol onzekerheid. Twijfel is de houvast in een wereld van toeval. Enkele overwegingen bij de viering van twintig jaar twijfel.

Mensen zijn van oudsher geneigd tot antropomorfe verklaringen van de wereld. Oorzaak en gevolg worden dan doelgerichte handelingen van supermensen die niets menselijks vreemd is, soms goed en soms slecht zijn en die zich uiteraard voornamelijk voor mensen interesseren. Deze wezens hebben altijd bestaan en beloven eeuwig geluk, omdat anders de vraag naar de ultieme oorzaak en het ultieme doel in de lucht blijft hangen. Deze wezens worden gevreesd en bewonderd, en men kan ze maar beter te vriend houden en hun hulp afsmeken. Ook ellende en onrecht krijgen zo een plaats, namelijk als straf, ondoorgrondelijk raadsbesluit of iets dat uiteindelijk rechtgezet zal worden. Daarom zal geloof in deze wezens nog wel lang bij ons blijven.

Gedurende eeuwen was de westerse cultuur afhankelijk van de filosofie voor diepgaande studie van wat het betekent mens te zijn. Wat zijn bewustzijn, cognitie, besluitvorming en geheugen? Die vraag opwerpen betekent zich op een zeer fundamentele manier afvragen: wat is de menselijke natuur? Het antwoord zal bepalen hoe we de kernvraag "Hoe te leven?" benaderen.

VRAAG: Er zijn nogal wat menselijke emoties die niet op natuurkundige of chemische wijze te verklaren zijn : liefde, schoonheid, goedheid, vriendschap... zonder dat het iets zegt over de werkelijkheid van die emoties. M.a.w.: emoties zijn ook werkelijkheid. Dit pleit toch tegen het materialisme, de overtuiging dat alles tot materie te herleiden is?

In mijn vorige bijdrage (‘Etienne Vermeersch over pseudowetenschappen’) had ik gevraagd dat men niet op de man, maar op de bal zou spelen. Toch is er weer een pléiade van ‘wetenschapsfilosofen’ die mij in DWM aanvalt, zonder ook maar één van mijn formele beweringen te weerleggen. Hoewel ik dat normaal niet doe, moet ik dus ook even op de man (en de vrouw) spelen.